GASTBLOG – PAPAKAORI (2)

Elke woensdag geven we een gastblogger de ruimte op flowmagazine.nl. Deze maand is dat Papakaori, een illustrator en ontwerpster uit Japan. Ze blogt op http://papa365.sunnyday.jp/

秋、deep autumn。色とりどりの野山を越えて、秋風に吹かれながら小鹿田(ONTA)へドライブ。大分県日田の山里に、昔からずっと変わらず息づいている手仕事があります。小さい頃から日々の食卓にあった器、小鹿田焼き(ONTA-Pottery)。道具や指を使い独特な技法で刻まれた模様は、優雅で躍動感があって、活き活きと生活を彩ってくれます。代々継承する10軒の窯元家族が、今も300年前と同じ、電気を使わず人の手と自然の力で作陶しています。民藝運動の柳宗悦(Muneyoshi Yanagi)、イギリスの作陶家バーナード・リー チ(Bernard Howell Leach)、昔も今も人々を魅了する技と心の民陶です。

Diepe herfst. Tussen de kleurrijke bergen waait een lekkere herfstwind. Ik maak een tochtje naar het dorpje Onta (小鹿田). Hier worden nog oude ambachten beoefend zoals in lang vervlogen tijden. Sinds mijn kindertijd ben ik gewend aan Ontayakikeramiek (小鹿田焼き) op de eettafel. Met een unieke techniek, met de hand of met gereedschap, wordt een speciaal patroon in het keramiek aangebracht.
In een stuk of tien familiebedrijfjes wordt de Ontayakitechniek van vader op zoon doorgegeven. Het keramiek wordt al 300 jaar op dezelfde manier gemaakt, volledig handmatig en zonder electriciteit. Muneyoshi Yanagi (柳宗悦) van de Mingeibeweging voor volkskunst en de Britse keramisch kunstenaar Bernard Howell Leach hebben bijgedragen aan de wereldwijde bekendheid.

山あいに、ギーガッタン、ギーガッタン、唐臼(KARAUSU)の音が響きます。小鹿田焼きは今もずっと、人の手と自然の力だけで作られています。山の土を、谷川を利用した唐臼で砕き、水で漉し乾燥させる。できた陶土を練り、足で回す蹴ろくろで成形し、小鹿田独特の模様を刻む。鉋(かんな)で刻む”飛び鉋”、刷毛(ハケ)を打って描く”刷毛目”、指先で描く”指描き”。薪を使って登り窯で焼き上げるまでの全行程を、機械を使わず、職人も雇わず、弟子もとらず、家族みんなで作業する。こうやって息を吹き込まれた器は、だから、手にした時からとても味わい深いのです。

Tussen de bergen klinkt het geluid van de karausu (唐臼) … gieee katang… gieee katang…
Het Ontayakikeramiek wordt volledig handmatig en met de kracht van de natuur gemaakt.  Aarde wordt opgegraven uit de bergen en gemalen in de karausu, met waterkracht uit de rivier. Daarna wordt de aarde gefilterd en gedroogd. De porseleinaarde wordt vervolgens gekneed en gedraaid op een pottenbakkersschijf die met de voet wordt aangedreven. Daarbij wordt het originele Ontapatroon gegraveerd. Het patroon met vlakken wordt ‘tobikanna’ genoemd, met borsteleffect ‘hakeme’ en het vingerpatroon heet ‘yubigaki’.
De traditionele Noborigama oven wordt met hout gestookt. Er worden geen moderne machines gebruikt en geen werknemers ingehuurd. Er worden zelfs geen leerlingen aangenomen. In de bedrijfjes werken uitsluitend leden van de familie. Hierdoor wordt veel liefde en aandacht aan het product geschonken. Dat voel je wanneer je het aanraakt.

山あいの小径を、10軒の窯元を訪ねながら歩きます。開け放たれた間口を覗くと、成形をしているところでした。話しかけると、呼吸のようにリズミカルに動く手と、素朴な表情。陶工の坂本創(So Sakamoto)さん。ここに産まれた運命を感じる名。江戸時代の開窯以来、親から子へ継がれ、個人名は刻まず、印は小鹿田という名のみ。秋の夜長、小鹿田焼きの湯呑みでお茶をすすると、あの山を思い出す。日々の暮らしにそっと寄り添ってくれる、小鹿田焼きです。

Tussen de bergen wandel ik langs een stuk of tien keramiekbedrijfjes. Toevallig is achter een geopende deur een pottenbakker (Tokou 陶工) bezig met het maken van een vorm. Hij beweegt zijn handen op het ritme van zijn ademhaling. Ik maak een praatje. Hij straalt een en al eerlijkheid uit. Hij heet So Sakamoto (坂本創). “So” betekent “schepping” in de Japanse taal. Aan zijn naam kun je zien dat hij voorbestemd was om hier geboren te worden. Al sinds de Edoperiode (rond 1700) wordt zijn keramiekbedrijfje van vader op zoon doorgegeven. Op Ontayakikeramiek wordt nooit de naam van de maker gegraveerd, alleen ‘Onta’.Wanneer ik op een lange herfstavond geniet van thee uit een Ontayakikopje, dan denk altijd aan de bergen. Gepost door onze gastblogger: Papakaori 

  • print Print for later
  • bookmark Bookmark in Browser
  • email Tell a friend

Dit artikel is geplaatst in Geen categorie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>