De opkomst van langzaam leven

slow

De afgelopen dertig jaar gingen steeds meer mensen slow, een tandje trager dus. Wat kun je van hen leren? Journalist Hedwig Wiebes, zelf groot fan van slow, duikt in Flow 4 in de internationale slowbeweging.

Goed proeven

De slowbeweging begon bij een grote gele M., toen McDonald’s in 1986 in Rome de eerste Italiaanse vestiging van de fastfoodketen opende. Van alle kanten kwam protest: niet alleen bevond het restaurant zich vlak bij het fameuze Piazza di Spagna en schaadde het daarmee het aanzicht van het historisch centrum, het was ook een klap in het gezicht van de Italiaanse keuken. Die draait juist om de tijd nemen voor het bereiden en het genieten, om de liefde voor de ingrediënten. In ieder geval niet om frietjes en hamburgers die al op je ­liggen te wachten nog voordat je hebt besloten dat je ze wilt.

Duizenden mensen protesteerden. Ze waren bang dat als ze dit tolereerden, hun waardevolle culturele erfgoed binnen korte tijd verdwenen zou zijn. Carlo Petrini was een van hen. Nog datzelfde jaar richtte hij Slow Food op, waarmee hij zich onder andere inzet voor het ­promoten van traditionele ingrediënten, lokale gerechten en biolo­gische landbouw. Boerenmarkten in plaats van bestelpalen.

De beweging veroverde rustig maar gestaag de wereld. Geir Berthelsen, een Noorse natuurkundige en bedrijfsadviseur, richtte in 1999 The World Institute of Slowness op om te laten zien dat de beste ideeën ontstaan als je er de tijd voor neemt. In Nederland nam de Van Dale dat jaar het nieuwe woord ‘onthaasten’ op. Ik herinner me dat nog goed omdat het in mijn beleving te maken had met een dagje naar de sauna gaan of extra lang doen over de zaterdagkrant. Ik had geen idee dat het fenomeen zich zo wijd zou verspreiden over alles wat we doen, en dat ik mijn eigen leven ook niet meer zonder zou kunnen voorstellen. Misschien ook omdat we toen nog niet wisten wat het eigenlijk inhield.

Frans-Polynesië
Lees ook: Leven zonder luxe in Frans-Polynesië

Pas in 2004 publiceerde de Schots-Canadese journalist Carl Honoré het boek Slow, waarin hij definieerde wat ‘slow leven’ precies betekent. ‘Zoals het bij slow food in eerste instantie gaat om de smaak van lekker eten, zo gaat het bij slow om de smaak van het leven: je moet de tijd nemen om goed te proeven. Slow betekent aandacht hebben voor de dingen die het leven waard maken geleefd te worden. Dat doe je soms snel, soms langzaam – steeds weer op zoek naar het juiste ritme.’ In datzelfde jaar noemde het Amerikaanse opinieblad Time Carlo Petrini een revolutionaire denker die de manier waarop we over eten denken, heeft veranderd. De slow-movement was officieel geboren.

Mondjesmaat

Inmiddels is slow niet meer weg te denken uit onze levens: neem de terugkeer van de lp’s en het analoog fotograferen (waarvoor je zo heerlijk reikhalzend moet wachten totdat het rolletje is ontwikkeld), het maken van zuurdesem­brood en het brouwen van je eigen speciaalbier, maar ook de populariteit van het rustige yin yoga en de opkomst van duurzame en vintage kleding.

Met de groeiende aandacht voor gezond eten en de heilzame werking van kruiden kun je zelfs zeggen dat er sprake is van ‘slow geneeskunde’. Of kijk naar lezen: de eind 2018 overleden Israëlische schrijver Amos Oz spoorde iedereen aan om minder boeken te verslinden: “Ik beveel de kunst van het langzame lezen aan,” zei hij eens in een interview. “Alle leuke dingen die ik me kan voorstellen of heb ervaren, zijn fijner en leuker als je ze mondjesmaat tot je neemt, als je er de tijd voor neemt. Lezen is daarop geen ­uitzondering.”

En de hele wereld doet mee: het Deense hygge is slow, net als de voorliefde voor minimalisme en volmaakte imperfectie die vanuit Azië is komen overwaaien.

  • Het hele verhaal over langzaam leven kun je vinden in Flow 4.

Tekst Hedwig Wiebes Illustratie Liekeland

Lees meer over vertragen

Promotional image Promotional image

Nieuw: Your Flow Keep Calm Daily Craft Book

Ga naar de shop