Het nieuwe idealisme

idealisme

Wakker zijn in de wereld van nu: het maakt soms onrustig, maar inspireert ook om jezelf een beetje opnieuw uit te vinden, zegt journalist Annemiek Leclaire. Een idealisme dat hip is geworden.

Als je wilt weten wat er speelt in de samenleving, is het altijd goed om een bezoek te brengen aan een grote boekhandel. In de boekwinkel aan de kosmopolitische Friedrich­strasse in Berlijn bijvoorbeeld, ligt tafel na tafel vol met boeken over idealisme en activisme. Over hoe om te gaan met rassenverschillen, vrouwenrechten, over hoe we de aarde beter kunnen behandelen, hoe je ecologische voetafdruk te meten, over wat ‘identiteit’ betekent, over ‘de nieuwe verlichting’ en ‘de dauw van een nieuwe tijd’.

Dit idealisme beperkt zich niet tot boeken. De internationale glossy tijdschriften die normaliter een ‘new you’ op hun covers beloven, maken nu ‘earth issues’ en tonen modellen met een diverse etnische afkomst en van diverse seksuele geaardheid. Grote kledingmerken nemen in hun advertentiecampagnes nadrukkelijk modellen op met gangbare confectiematen, zie ik op de billboards: #bodypositivity heet dat. Ik merk zelf dat ik mijn lichaam meteen positiever waarneem als de beelden die me dagelijks worden voorgehouden meer beginnen te lijken op wie ik zelf ben.

Woke

Het klinkt een beetje gek, maar idealisme is hip geworden: #metoo, #vliegschaamte, #blacklivesmatter, #equalpay – er verandert iets in de wereld. We maken ons zorgen over het klimaat, racisme, vrouwenrechten, LHBT-rechten. De geschiedenis van Nederland en de VOC wordt kritischer bekeken. Het lijkt of we allemaal een beetje wakker zijn geworden of dat, onontkoombaar eigenlijk, aan het worden zijn. Dat bewustzijn wordt ook wel ‘woke’ genoemd. Deze term, ooit gekoppeld aan de strijd van zwarte mensen in de Verenigde Staten, staat voor wakker blijven, of je ogen openen voor maatschappelijke onrechtvaardigheid.

Wildplukken
Lees ook: Wildplukken: eten van de natuur

“Er is een mindshift gaande,” zegt An Kramer. “Dat wat we vroeger vanzelfsprekend vonden, levert nu vragen op.” Kramer, gespecialiseerd in organisatieverandering, schreef het boek Ben jij al activist? Ze ziet in de maatschappij een brede waardenverschuiving naar een duurzamer leven. “We zien dat materiële groei niet bevredigt, en willen ons inzetten voor wat betekenis heeft – ook op de lange termijn.”

Popcultuur

De reden voor die verschuiving is dat we veel meer horen over misstanden wereldwijd dan vroeger. We zijn door alle nieuwe media beter geïnformeerd, en laten ons daar zelf ook makkelijker horen. Popcultuur speelt daarin een grote rol. Als popiconen als Beyoncé en John Legend racisme aankaarten, als schrijver Elizabeth Gilbert begrip vraagt voor immigranten of als actrice Carice van Houten een tweet van een activist retweet, krijgen ontelbaar veel mensen dat wereldwijd mee.

Bovendien wordt het ook urgenter om je uit te spreken over je idealen, nu er vanuit de politiek aan de gelijke rechten van minderheden en de noodzaak van klimaatbescherming wordt gemorreld. De Amerikaanse president laat zich racistisch uit, in Rusland wordt de gay community bedreigd, in Brazilië staat mede dankzij het regeringsbeleid een deel van het Amazonegebied in brand. Het voelt als twee voor twaalf; daarom laait het activisme dat eind jaren tachtig ging liggen, weer op.

  • Lees het complete verhaal van Annemiek Leclaire in Flow 8.

Tekst Annemiek Leclaire  Fotografie Camille Chen/Unsplash.com

Kijk hier voor alle actuele aanbiedingen en kortingscodes in de webshop.

Promotional image Promotional image

Nieuw: Book for paper lovers 7

Ga naar de shop