Het dagelijks leven

Dagelijks leven

De Britse filosoof (en oprichter van The School of Life) Alain de Botton moedigt ons aan om na te denken over het dagelijks leven. En angst, verdriet en mislukken horen erbij.

Waarom zijn onze levens tegenwoordig vaak zo gecompliceerd?

“Wij zijn veel ambitieuzer over wat het leven ons kan brengen dan alle generaties voor ons. Daardoor accepteren we minder. We tolereren geen ­ongelukkige relaties, we tolereren niet dat we ouder ­worden en een slechtere gezondheid krijgen, we willen geen saaie baan. Dus we zijn heel ambitieus: over liefde, over werk, over opvoeden, over hoe ons huis eruitziet, over alles eigenlijk. Daardoor hebben we momenten van intense voldoening die andere generaties waarschijnlijk niet hadden, maar ook een heleboel gevoelens van stress, ontevredenheid en angst – omdat we bang zijn dat het ons allemaal niet lukt.”

Hoe komt het dat we zo ambitieus zijn?

“Dat komt door de democratische revolutie in de negentiende eeuw. De premoderne opvatting was: er zijn maar een paar mensen die ambitieus kunnen zijn over hun leven: de koning, de koningin, de mensen op het hof of een paar aristocraten. Maar bijna iedereen was voorbestemd om een slecht leven te hebben. Door de democratisering kwam het idee dat eigenlijk álle mensen alles zouden moeten kunnen hebben. Oorspronkelijk is dat een ­christelijke gedachte: iedereen is gelijk in de ogen van God. En dat is langzamerhand geworden: iedereen moet een auto en een goed liefdesleven kunnen hebben, en gelukkig kunnen worden. Emoties en houdingen ten ­aanzien van het leven die voorheen voorbehouden waren aan een heel kleine elite, werden ineens voor iedereen.”

vaker offline
Lees ook: Vaker offline zijn is sociaal

En toen begonnen ook onze verwachtingen toe te nemen.

“Ja, enorm. Dat is heel mooi, maar ook heel pijnlijk. Want we zijn als mensen niet goed in niet krijgen wat we willen. Tot voor kort was de invloed van religie nog heel sterk. En religie is eigenlijk bedoeld om je te ­verzoenen met wat je niet hebt. Volgens het geloof krijg je dat wel in je volgende leven. Alles wat er gebeurt, is Gods plan en je moet niet klagen. Als je in de premoderne tijd als slaaf geboren was, dan bleef je gewoon slaaf. Er was niemand die tegen je zei: als je wilt, kun je president worden. De boodschap van de samenleving is nu: je kunt alles zijn en worden wat je wilt. Dat maakt het leven in deze tijd veel moeilijker. Je hebt het gevoel dat je faalt als je niet krijgt wat je wilt. Je gaat je afvragen wat je fout hebt gedaan. De moderne samenleving nodigt ook uit om jezelf te vergelijken met anderen. Als die het beter hebben, wil jij dat ook. Het is immers mogelijk.”

Hoe vind je een zinvolle manier van leven in zo’n tijd?

“Het gaat erom je beperkingen te accepteren en daarbinnen te doen wat je wilt doen, wat je deep down echt belangrijk vindt. Dat is een levenslang project. We worstelen er allemaal mee, altijd. En op die weg is het een van de grootste bronnen van geluk om te weten dat anderen ook worstelen. We denken vaak dat het leven makkelijker is voor andere mensen. En dat alleen jij op de een of andere manier de boot gemist hebt, dat alleen jij altijd bang bent en niemand anders. Nee, andere mensen zijn net zo goed angstig, bang om te falen, om dood te gaan, niet geliefd te zijn. Het is fijn om dat te weten en om die dingen te delen.”

Interview Sjoukje van de Kolk  Fotografie Daiga Ellaby/Unsplash.com

Kijk hier voor alle actuele aanbiedingen en kortingscodes in de webshop.

Promotional image Promotional image

Nieuw: Book for paper lovers 7

Ga naar de shop