Waarom relaties steeds vaker stranden

relaties

Optimale keuzevrijheid klinkt mooi, maar volgens socioloog en relatie-expert Eva Illouz worden we er vooral onzeker van. Willen we echt een ander zodra het een beetje tegenvalt? Of hunkeren we naar vertrouwen en liefde die tegen een stootje kan?

Ook de seksuele vrijheid van de jaren zeventig werkt door, zegt u in uw boek.

“Vroeger golden er gedragsregels en codes voor romantische relaties. Die zijn compleet veranderd. Ooit bestond er zoiets als ‘elkaar het hof maken’. Dat was een heel gestructureerde manier van elkaar ontmoeten en had als doel om een intieme band – meestal een huwelijk – aan te gaan. In de jaren zeventig is dit fenomeen verdwenen. Dat betekent dat heel veel mensen die met elkaar afspreken niet meer weten waaróm ze elkaar ontmoeten. Alleen om seks te hebben of omdat
ze elkaar leuk vinden en beter willen leren kennen? Gaat het om één keer daten of is het de bedoeling een relatie op te bouwen?

De meeste interacties hebben redelijk vaste afspraken: zo weet je ongeveer wat de ander gaat zeggen en wat jij antwoordt. Ze zijn als het ware van tevoren gedefinieerd. In seksuele en romantische relaties is het raamwerk onduidelijk en zijn er geen afspraken die je zekerheid en vastigheid geven. Er wordt ook voortdurend onderhandeld.

Iemand vindt een ander heel leuk, maar diegene wil alleen maar seks. Zelfs in een huwelijk weet je tegenwoordig niet meer wat de afspraken zijn. Want je partner kan ineens zeggen: ‘Hé, ik wil graag een open huwelijk.’ Dan wordt het hele raamwerk van jullie relatie opnieuw ter discussie gesteld. En dat leidt weer tot onzekerheid.”

Dus het probleem is eigenlijk dat we onzeker zijn?

“Ja, dat is dan ook precies waarom romantische relaties zich in zo’n chaos bevinden. Ik denk dat we met een bepaalde mate van onzekerheid kunnen leven. Maar op dit moment is het vaak onmogelijk te zeggen in wat voor relatie je zit, wat je daarvan kunt verwachten, waarover je kunt onderhandelen of wat je nu wel of niet kunt zeggen.

Daarom zijn er steeds meer mensen single, worden veel mensen verlaten en wordt het steeds moeilijker om je kwetsbaar op te stellen. Allemaal omdat je weet dat een relatie zomaar kan eindigen. Dus eigenlijk leidt het tot een situatie waarin het moeilijker is om elkaar te vertrouwen. Dat heeft ook grote consequenties. Japan heeft nu bijvoorbeeld een negatief geboortecijfer, want de jongeren in dat land zijn doodsbang om een verbintenis aan te gaan met een ander.”

Hoe kunnen we omgaan met die ‘vrijheidsoverdosis’?

“Je moet je in de eerste plaats bewúst worden van je vrijheid. En er iets mee doen. Nu lijkt het wel of seksuele vrijheid een vrijbrief is geworden om te doen wat je maar wilt, zonder je te bekommeren om de ander. Een man die dierenrechten heel belangrijk vindt of zich inzet voor het klimaat, kan ijskoud en zonder erbij na te denken de telefoontjes negeren van de vrouw die verliefd op hem is.

Of ineens zonder uitleg of excuses verdwijnen uit het leven van iemand met wie hij meerdere keren hartstochtelijk heeft gedatet. Dat is heel problematisch en kwetsend. We weten gewoon nog niet goed hoe we onze vrijheid moeten combineren met zorg en aandacht voor de ander. Ik vind het heel belangrijk dat we daarover veel meer gaan nadenken en met elkaar over praten.”

Hoe ziet u de relatie-toekomst?

“Er zal een grote verscheidenheid ontstaan, verwacht ik. Het traditionele koppel blijft, maar er zullen meer stellen een open relatie hebben, vrouwen beginnen eerder in hun eentje aan een kind of voeden hun kinderen op met een groep vriendinnen, mensen gaan trouwen met zichzelf, mensen kiezen vaker voor vrienden als vervanging van familie… Ik voorzie een grote mix van tendensen, met als gemene deler dat het traditionele gezin niet meer dominant zal zijn en gaat verdwijnen.”

  • Het complete interview met socioloog en relatie-expert Eva Illouz vind je in Flow 6.

Interview Sjoukje van de Kolk Fotografie Joseph Chan/Unsplash.com

Promotional image Promotional image

Meer dan 150 pagina’s met paper goodies

Paper book for food lovers

Een boek over papier én eten: dat is het nieuwe Flow Paper Book for Food Lovers.

Bestel nu