Het inspirerende leven van Elizabeth Jane Howard

Op haar negentigste voltooit Jane Howard (1923-2014) De Cazalets, de ook bij ons populaire romanserie over een Engelse familie in de Tweede Wereldoorlog. Het werd haar meesterwerk, zo aan het eind van haar roerige leven.

Met vallen en opstaan bouwt Jane een eigen bestaan op. In 1950 wordt haar eerste roman, The beautiful visit, meteen een succes. Ze woont in een bescheiden appartementje, ze schrijft romans, artikelen en film­scripts, ze heeft baantjes bij uitgeverijen en een eindeloze reeks verhoudingen met getrouwde mannen. De knappe Jane lijkt arrogant, maar is in feite extreem verlegen en onzeker. Zodra een man werk van haar maakt, is ze met een natte vinger te lijmen en doet ze vervolgens alles om de heer in kwestie te behagen.

Ze hunkert naar een allesverterende liefde, maar krijgt alleen de kruimels. Want in tegenstelling tot wat de mannen beloven: echtgenotes worden niet verlaten voor Jane Howard, zelfs niet als ze zwanger is (en dus maar tot een abortus besluit). Ze haat haar status als gescheiden single vrouw. In 1959 trouwt ze weer, met de vijf jaar oudere James Douglas-Henry, die geen ­duidelijk beroep heeft. ‘Ik had er genoeg van om uit eten genomen te worden door mannen die leken te ­verwachten dat ik als tegenprestatie met hen naar bed ging.’ Al tijdens de huwelijksreis meldt Jim dat hij niet van haar houdt. Het huwelijk is een vergissing.

Derde huwelijk

De zaken nemen een positieve wending als ze in 1962 op een literair festival bij een paneldiscussie over seks in de literatuur Kingsley Amis ontmoet, de veertigjarige schrijver van onder meer de bestseller Lucky Jim. Na afloop drinken ze nog wat – Amis’ vrouw is dan al naar bed – en praten tot vier uur ’s ochtends. ‘Toen hij me zoende, voelde ik me alsof ik kon vliegen,’ herinnert Jane zich. Deze affaire is anders dan de andere: Kingsley verlaat zijn vrouw om in 1965 met Jane te trouwen. Op alle trouwfoto’s staart Jane bewonderend op naar haar nieuwe echtgenoot, die zelf monter recht in de cameralens kijkt.

Amis & Howard worden hét Britse literaire koppel van hun tijd. Ze reizen samen, lezen elkaar ’s avonds voor wat ze die dag hebben geschreven, ze doen zelfs hun best om nog een kind te krijgen. Kingsley heeft er al drie, die door hun verbitterde ­moeder regelmatig bij de tortelduifjes op de stoep ­worden gedumpt. Dat leidt tot conflicten, want Kingsley bemoeit zich niet of nauwelijks met zijn pubers, of met iets anders dan schrijven en drinken. Dankzij Jane loopt zijn leven op rolletjes, ook als ze van 1968 tot 1976 in een groot huis buiten Londen wonen en in de weekenden vaak gasten ­ontvangen.

 

Jules Evans
Lees meer Loslaten lost veel op

Ze zorgt voor het huishouden, de boodschappen, de tuin, de administratie, de verse bloemen naast het bed van iedere logé. Ze doet de was en borduurt kussens voor op de bank. Omdat Kingsley niet kan rijden, brengt zij hem overal naartoe. Ze bereidt lunches en diners die uit meerdere gangen bestaan, en van elk recept dat ze maakt lijkt ze de meest bewerkelijke variant te kiezen. Haar huishoudelijk masochisme staat lijnrecht tegenover zijn in alcohol gedrenkte egoïsme.

In deze jaren schrijft Kingsley Amis boek na boek; Jane Howard ­produceert – begrijpelijk – veel minder. In de jaren zeventig is de liefde voorbij. Hij heeft een hekel aan zijn ‘kakkineuze’ vrouw gekregen, zij klaagt over hun niet meer bestaande seksleven. Dankzij haar therapie heeft Jane inmiddels iets meer zelfvertrouwen. In 1980 raapt ze al haar moed bij elkaar en verlaat ze Kingsley Amis, die haar dat nooit zal vergeven.

De Cazalet-reeks

Jane koopt uiteindelijk weer een huis op het platteland, in Suffolk. Daar ontvangt ze natuurlijk ook een eindeloze reeks gasten – ze laat ze na het weekend maar moeilijk weer gaan – en begint ze aan De Cazalets.
Het is troostend om over haar eigen familie te schrijven, lang geleden: hun huizen, hun bedienden, hun onderlinge relaties. Het echtpaar Edward en Villy baseert ze grotendeels op haar ouders, David en Kit. In de ‘Cazalet-girls’ Polly, Clary en vooral Louise verwerkt ze aspecten van zichzelf.

  • Het volledige verhaal over Elizabeth Jane Howard vind je in Flow 3.

Tekst Liddie Austin Fotografie Getty Images

Hier kun je het hele verhaal vinden

Promotional image Promotional image

Nieuwe voordeelpakketten!

Ga naar de shop