Tribal interest: het wij-gevoel

tribal interest

Jaloers op de leuke baan of het mooie huis van een ander, het overkomt ons allemaal wel. Maar je kunt het ook anders bekijken, ontdekte journalist Catelijne Elzes. Het geluk van mensen om je heen is 
namelijk onlosmakelijk met dat van jou verbonden.

In het tijdschrift O van Oprah Winfrey stond ooit een column over ‘tribal 
interest’. Helaas is het blad kwijt en de column online nergens meer terug te vinden, maar het ging ongeveer zo: de schrijver had een zus. Die zus kreeg een nieuwe vriend en was dolgelukkig. Daar werd de schrijver in eerste instantie niet blij van. Zelf had ze ook zin in een nieuwe liefde, alleen mislukten al haar dates.

Toen herinnerde ze zich het fenomeen ‘tribal interest’, waarover ze gelezen had. In het Nederlands betekent dat zoiets als ‘in het belang van de stam’: als iemand iets fijns overkomt en daardoor beter in z’n vel zit, profiteren de mensen in zijn of haar directe omgeving (de stamleden) daarvan mee. Want gelukkige mensen zijn aardiger, sterker en behulpzamer dan ongelukkige mensen. Dus uiteindelijk zou de schrijver van de column er zelf ook op vooruitgaan als het goed ging met haar zus, zo redeneerde ze.

Niet zonder elkaar

Mooie theorie, maar waar komt-ie vandaan? Volgens de Amerikaanse blogger en fotograaf James Clear komt het idee uit Zuid-Afrika. Hij schrijft er aanstekelijk over in zijn blog How to be happy 
– A surprising lesson on happiness from an African tribe. Hierin haalt hij een anekdote aan van een antropoloog die een tijdlang een Afrikaanse etnische groep had bestudeerd.

De dag voordat hij naar huis zou gaan, zette hij een mand met fruit onder een boom en verzamelde alle kinderen. Hij trok een streep in het zand en zei tegen de kinderen: “Als ik ‘start’ roep, mogen jullie naar de boom rennen. Wie er het eerst is, krijgt de vruchten.” Toen hij zei dat ze mochten beginnen, grepen de kinderen elkaars hand en renden samen naar de boom. Daarna gingen ze met z’n allen rond 
de mand zitten en deelden het fruit. 
De antropoloog was verbaasd. Hij vroeg waarom ze als groep waren opgetrokken, terwijl een van hen al het fruit voor zichzelf had kunnen hebben. Een meisje keek hem aan en zei: “Hoe kan een van ons nou gelukkig zijn als alle anderen bedroefd zijn?”

herhaling
Lees ook: De schoonheid van herhaling

De Zuid-Afrikaanse activist en aartsbisschop Desmond Tutu zou de manier waarop dit meisje denkt een typisch voorbeeld van ‘ubuntu’ noemen. Ubuntu is een filosofie uit de Afrikaanse landen onder de Sahara. Het wordt vaak vertaald met ‘Ik ben omdat wij zijn’. In zijn boek Geen toekomst zonder verzoening schrijft Tutu: ‘Iemand met ubuntu staat open en is toegankelijk voor anderen, wijdt zich aan anderen, voelt zich niet bedreigd door het kunnen van anderen omdat hij of zij genoeg zelfvertrouwen put uit de wetenschap dat hij of zij onderdeel is van een groter geheel (…).’

Oftewel, ons welbevinden is onlosmakelijk verbonden met het welbevinden van anderen. Dat vindt ook de Zuid-Afrikaanse Boyd Varty. In zijn inspirerende TED Talk Wat ik van Nelson Mandela heb geleerd, benadrukt hij dat we geen mens kunnen zijn zonder andere mensen. “Jullie geven me de ruimte om te uiten wie ik ben,” zegt hij tegen de mensen 
in de zaal (en indirect ook tegen ons, 
de kijkers). Varty legt ook uit dat in zijn cultuur iedereen alles met elkaar deelt: pijn, geluk, gevaar, succes, huizen en eten. “Open je hart en deel,” wil hij ons graag meegeven.

  • Het complete verhaal ‘Het wij-gevoel’ vind je terug in Flow 6.

Tekst Catelijne Elzes Fotografie Tobias Mrzyk/Unsplash.com

Promotional image Promotional image

Nieuw: Book for paper lovers 7

Ga naar de shop