Bente over toxische positiviteit: ‘Mede door die altijd-positief-instelling raakte ik veel te jong opgebrand’

Een positieve instelling kan goed zijn, tot op een zeker punt. Wanneer je altijd positief bent, ook in negatieve situaties, kan deze mindset omslaan in toxische positiviteit. Wat is dat precies en hoe ga je daarmee om? Bente legt het uit.

Onder het mom zelfzorg ga ik eens in de zoveel tijd, als mijn portemonnee het toelaat, naar een masseur bij mij in het dorp. Niet alleen voor de massage, maar ook voor de korte gesprekken die erop volgen.

We zijn allebei geïnteresseerd in gezond eten, persoonlijke ontwikkeling en mindfulness. Dus daar kletsen we over. Zo vertelde ze me dat korianderthee een verademing zou zijn voor je bloedsuikerspiegel en je lever, dat was nieuw voor me.

Adviezen geeft ze ook. Toen ik haar vorig jaar vertelde dat ik zwanger was, feliciteerde ze me en zei: “Zorg dat je blij bent de komende maanden, want dan is je baby ook blij.”

Good vibes only

Voorzichtig zei ik dat het me vermoeiend leek om negen maanden lang jolig te zijn. En onrealistisch bovendien. Haar tip deed me denken aan de quotes waar ik als jonge twintiger gevoelig voor was: ‘good vibes only’ en ‘always choose happy’.

Soms is een fikse regenbui nodig om de straten schoon te spoelen

Van dat soort spreuken krijg ik inmiddels de kriebels. Want al zit er vast een positieve gedachte achter, ze leggen de lat intussen wel torenhoog, als het gaat om je mentale gezondheid. En ik kan het weten: mede dankzij die bekijk-het-van-de-zonnige-kant-instelling raakte ik veel te jong opgebrand.

Want wat kost het bakken energie als je vindt dat het leven altijd zonnig moet zijn. En hoe bekneld kun je je voelen als je je vanbinnen allesbehalve zonnig voelt, maar aan die emoties geen ruimte geeft. Soms is een fikse regenbui nou eenmaal nodig om de straten schoon te spoelen, als je het mij vraagt.

Toxische positiviteit

Het goedbedoelde advies van mijn masseur, die zogenaamd vrolijke leuzen: je kunt het allemaal scharen onder toxische positiviteit. Volgens psychologen wordt daarmee de reflex bedoeld om overdreven positief of optimistisch te reageren zodra ons iets vervelends overkomt.

Worstel je met je werk? Wees blij, in elk geval héb je een baan. Ga je door een lastige periode? Gewoon even doorbijten, na regen komt weer zonneschijn.

In een radio-interview hoorde ik klinisch psycholoog en psychotherapeut Nina Mouton zeggen dat we met zulke reacties een belangrijke stap overslaan: het erkennen van onze gevoelens en behoeftes. Ze vindt het juist krachtig om stil te staan bij negatieve gevoelens en te onderzoeken wat die eigenlijk willen zeggen. En om na te gaan wat je op dat moment nodig hebt.

Vervolgens kun je dan alsnog besluiten om met een blijere blik naar dingen te kijken en op zoek gaan naar een oplossing. Die aanpak spreekt me een stuk meer aan.

Preview van menselijke emoties

Alsmaar positief willen zijn had ik jaren geleden gelukkig al afgeleerd, nadat ik in een burn-out was beland. Anders had ik dat onhaalbare doel van negen maanden blij zijn misschien wel nagestreefd.

Nu raakte ik niet in paniek bij verdrietige momenten en angstige nachten, maar zei ik tegen mezelf dat ik mijn baby alvast een preview gaf van de emoties die je zoal kunt doormaken als mens.

Hoe mijn dochter daar tegenaan kijkt, wil ik haar in de toekomst ooit eens vragen. Maar persoonlijk lijkt zo’n voorproefje me een prima voorbereiding op het leven.

Meer lezen

• Flow leest: Giftige Positiviteit van Whitney Goodman.
• Burn-out? Zo herstel je daarvan (een complete gids).
• Het omarmen van tegenslag draagt bij aan een positieve geest, blijkt uit onderzoek.

Fotografie Bente van de Wouw