Hoogsensitief? Houd een prikkeldagboek bij – en 4 andere inzichten voor HSP’s
Online redacteur Floor is hoogsensitief. Ze worstelt met het luisteren naar haar behoeften en het aangeven van haar grenzen. Inmiddels heeft ze manieren gevonden om ermee om te gaan, en weet ze dat HSP zijn ook zo zijn voordelen heeft.
Als kind werden mijn zusje en ik al hoogsensitief genoemd door mijn moeder. Ik kan me herinneren dat ik goed begreep wat ze bedoelde: ik voelde meer dan anderen. Vervelende opmerkingen – die vaak niet eens over mij gingen – bleven bij mij hangen, harde geluiden deden pijn aan mijn oren en kledinglabels of hoge kragen konden me een benauwd gevoel geven.
Hoogsensitiviteit: van last naar kracht
Inmiddels ben ik 21 jaar en nog steeds worstel ik er geregeld mee. Ik word snel moe van sociale situaties, ik heb veel tijd nodig om prikkels te verwerken en ik vind het lastig om naar mijn eigen behoeften te luisteren (en vooral om mijn grenzen aan te geven aan anderen). Daarom volgde ik de online training Hoogsensitiviteit als kracht van Psychologie Magazine.
Wanneer ik wil beginnen aan de training ben ik, jawel, overprikkeld: mijn wollen trui jeukt, een bromvlieg kan de opening in mijn raam maar niet vinden en dan besluit de buurman ook nog precies nú wat gaatjes in zijn muur te boren. Maar des te meer reden om te beginnen. Ik leerde een aantal dingen:
1. Hoogsensitief zijn heeft ook voordelen
Als ik eerlijk ben, zie ik hoogsensitief zijn vooral als een last. Maar tijdens de training ontdekte ik dat er ook veel mooie kanten aan hoogsensitiviteit zitten. Zo kan ik intens genieten van muziek en kunst, voel ik goed aan wat anderen nodig hebben, en heb ik oog voor detail.
2. Een prikkeldagboek bijhouden helpt
Ik schrijf al sinds de middelbare school in dagboeken, dus toen ik tijdens de training een prikkeldagboek ging bijhouden, vond ik dat meteen een fijn idee. Daarin noteer je wanneer je overprikkeld bent (voor mij was er dus veel om op te schrijven) en hoe dat komt. Zo leer je patronen herkennen.
Na een paar weken schrijven, ontdekte ik dat mijn overprikkeling vaak thuis toeslaat: na studie of na werk. Pas dan komt alles binnen. Door dit besef kan ik er beter rekening mee houden. Bijvoorbeeld door rustmomenten te plannen zodra ik thuiskom.
3. Hersteltijd is belangrijk voor HSP’s
Een van de tests in de training liet zien dat ik een hoge herstelbehoefte heb. Dagelijks hersteltijd inlassen zou voor mij direct een prioriteit moeten worden. Dat zijn confronterende woorden. Maar wanneer expert Esther Bergsma uitlegt dat HSP’s een actiever ‘mijmernetwerk’ hebben, snap ik dat ik nu eenmaal meer rust nodig heb.
Hersteltijd is trouwens níét hetzelfde als afleiding zoeken, leer ik tijdens de training. Op bed liggen en een serie kijken, of wandelen en tegelijkertijd een podcast luisteren is niet écht ontspannen. Mediteren, wandelen in stilte of gewoon even liggen zonder naar een scherm te kijken, werkt beter.
4. Geef je grenzen en behoeften aan
Hoogsensitieve mensen vinden het moeilijk om hun grenzen aan te geven. Ze zijn zich hyperbewust van de behoeften van de ander. Heel herkenbaar voor mij. Doordat ik zo bezig ben met het anderen naar de zin maken, vergeet ik vaak aan mezelf te denken.
Volgens de experts is het toch belangrijk om je grenzen aan te geven. Maar hoe doe je dat dan? Dat was mijn eerste gedachte. Gelukkig kreeg ik hiervoor een stappenplan aangereikt. De bedoeling is dat je het met respect voor jezelf én de ander kunt doen.
5. Gebruik de vuurtorentechniek
Hoogsensitieve mensen nemen vaak de emoties van anderen over. Ik heb bijvoorbeeld vaak de neiging om problemen van anderen op te lossen. De vuurtorentechniek uit de training hielp me om deze impuls te onderdrukken.
Het idee van de techniek is simpel. Stel je voor dat de ander een boot is die in een storm op zee is beland. Jij bent een vuurtoren (géén reddingsboei). Je schijnt wel licht op de boot, om het iets makkelijker te maken, maar je blijft op je plek. Je neemt dus een coachende rol aan, in plaats van het probleem voor de ander op te lossen.
Ook benieuwd geworden? In de training Hoogsensitiviteit als kracht leer je wat hoogsensitiviteit precies is, hoe je je grenzen herkent en bewaakt en hoe je kunt omgaan met overprikkeling.
Dit is een ingekorte versie van een artikel dat eerder verscheen in Psychologie Magazine. Meer lezen? Ga naar Psychologie Magazine om niets te missen.
Meer lezen
- Hoogsensitief of ‘gewoon’ gevoelig voor prikkels? Zo kun je op stap zonder overprikkeld te raken
- Bente is eerlijk: 7x wat ik eerder had willen weten over hoogsensitief zijn
- Ben je snel overprikkeld? Prikkels vermijden is níét de oplossing, zegt deze neurobioloog
Fotografie Onur Kurt/Unsplash
