Een zonniger humeur door de zon en de zomertijd: fabel of feit?

Door Judith van Ankeren

26 maart 2026

Nu de klok vooruit gaat en de ochtenden weer lichter worden, sta je net iets opgeruimder op en heb je energie voor tien. De zon heeft absoluut effect op je humeur. Vijf manieren waaraan je dat kunt merken.

1. De zon zet onze biologische klok gelijk

Licht helpt om onze biologische klok gelijk te zetten bij het ingaan van de zomertijd. Die klok hebben we allemaal, maar hoe snel hij loopt hangt af van ons chronotype. Bij avondmensen loopt hij wat trager, ze worden gemiddeld later wakker en later actief. Een uur eerder moeten opstaan heeft dan behoorlijk wat impact.

Uit een onderzoek waarbij de deelnemers acht weken werden gevolgd, bleek dat de biologische klok van avondmensen zich bovendien minder goed aanpast, waardoor hun slaap-waakritme extra uit de pas gaat lopen.

Dat leidt tot vermoeidheid, een slechter humeur en honger op onhandige tijden, en blijkt zelfs de kans te vergroten op onder meer kanker en de ziekte van Alzheimer.

2. Zonlicht helpt ons ontwaken

Het eerste wat je zou moeten doen als de wekker gaat, is de gordijnen opengooien en voor het raam gaan staan. Zonlicht bestaat namelijk uit blauwe, groene, gele, oranje en rode lichtstralen en in de ochtend – om precies te zijn: de eerste vier uur na zonsopgang – is de concentratie blauw licht het hoogst.

Als dat in je iris valt, remt het de aanmaak van het slaaphormoon melatonine in je brein.

Dat maakt je wakker en alert, maar het doet meer: bij zowel Japans onderzoek onder ouderen als Amerikaans onderzoek onder vrouwen rapporteerden de deelnemers een afname van depressieve gevoelens als ze ’s morgens direct de gordijnen openschoven.

3. Zonnestralen op je huid levert vitamine D

Zonnestralen maken vitamine D aan als ze op je huid vallen. Iets wat we nu goed kunnen gebruiken, want na de winter heeft een flink deel van de mensen een tekort opgebouwd.

En dat terwijl terwijl het onze botten, spieren en immuunsysteem versterkt, én depressieve gevoelens vermindert. Vitamine D stimuleert namelijk de aanmaak van serotonine en dopamine in ons brein.

Een vitamine D-pil is veel minder effectief dan de zon, dus hup naar buiten. Afhankelijk van je huidtype is dagelijks vijftien tot dertig minuten zon op de huid van bijvoorbeeld je handen genoeg. Maar wel als de zon hoog staat en zónder factor vijftig.

4. Zonlicht zorgt voor een betere nachtrust

Opvallend genoeg helpt licht je ook aan een betere nachtrust, mits je dat goed plant: hoe vroeger je ’s morgens blauw licht meepakt, hoe eerder en dieper je ’s nachts slaapt. ’s Avonds helpt juist warm licht daarbij, vooral de roodtinten die de ondergaande zon uitstraalt.

Dat licht heeft de langste golflengte, bevat de minste energie en heeft geen remmende werking op de aanmaak van het slaaphormoon melatonine. Daarom is het goed om de verlichting in huis ’s avonds zachter en warmer te maken.

5. De zon houdt ons alert

Tussen twaalf en drie uur ’s middags staat de zon op haar hoogst en is het licht het helderst met naast blauwe ook veel groene stralen. Dat houd je gedurende de dag actief en alert. Alleen jammer dat we gemiddeld zo’n tachtig tot zelfs negentig procent van de tijd binnen zitten, op kantoor bijvoorbeeld.

In de Arbowet is vastgelegd dat het licht in kantoorpanden een sterkte van vijfhonderd lux moet hebben, maar dat is te weinig, stelt chronobioloog Marijke Gordijn.

Ze berekende samen met wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen dat we zeker zo’n duizend lux nodig hebben. Het verklaart dat veel mensen om drie uur al zitten te gapen: het slaaphormoon melatonine roert zich te vroeg.

Bij een raam zitten helpt al; tuur dan regelmatig naar buiten zodat er daglicht in je ogen kan vallen. En met een middagwandeling pak je zelfs op een bewolkte dag al gauw vierduizend lux mee. Overigens: hoe ouder we zijn, hoe meer licht we nodig hebben om alert te blijven.

Dit artikel verscheen eerder op Psychologie Magazine. Meer lezen? Ga naar Psychologie Magazine om niets te missen.