Doe jij al aan ‘appstinence’? Waarom stoppen met social media zorgt voor meer rust

Appstinence: bewust stoppen met social media. De term duikt steeds vaker op. Want eerlijk: hoe vaak pak je gedachteloos je telefoon om ‘even’ Instagram of Facebook te checken? En wil je dat eigenlijk wel?  
 
De term appstinence werd bedacht door de Amerikaanse masterstudent Gabriela Nguyen. Het is een samentrekking van ‘app’ en ‘abstinence’ (onthouding). Simpel gezegd dus: stoppen met het gebruiken van socialmedia-apps. 

Nguyen merkte dat Instagram en andere social media haar focus opslokten. Ze probeerde van alles om eraan te ontkomen. Van schermtijdlimieten tot korte digital detoxes, maar steeds viel ze terug in haar oude patroon. Pas toen ze helemaal stopte met social media en overstapte op een klaptelefoon vond ze de rust waar ze naar op zoek was.  

In vijf stappen stoppen met social media

Nu helpt ze anderen om diezelfde stap te zetten. Dat doet ze met de appstinence-methode. Nguyen weet hoe lastig het is om in één keer te stoppen. Daarom ontwikkelde ze een vijfstappenplan waarmee je geleidelijk minder afhankelijk wordt van social media:

Stap 0: voorbereiden 

Voordat je begint met de vijf stappen is het volgens Nguyen belangrijk om je voor te bereiden:

• Schrijf op waarom je wilt stoppen

Wil je meer tijd? Minder gejaagdheid? Meer in het moment zijn? Sta ook stil bij je angsten. Ben je bang om iets te missen? Of dat je relaties veranderen?  

• Bedenk wat er in de plaats mag komen van social media

Kies realistische offline activiteiten zoals wandelen, lezen of koken. Het liefst ook iets waarbij je met andere mensen in contact komt, zoals het spelen van een bordspel.  

• Maak een lijstje van mensen met wie je contact wilt houden

Laat ze weten dat je offline gaat en dat je ze voortaan zult bellen of sms’en. Neem zelf het initiatief en wacht niet tot zij het doen. Je familie en vrienden hebben namelijk tijd nodig om zich aan te passen aan deze verandering. Na verloop van tijd zullen jullie er allebei aan wennen dat een telefoontje de standaard manier is om van elkaar te horen. 

Stap 1: verminderen 

De eerste stap klinkt misschien wat rigoureus: verwijder alle socialmedia-apps van je telefoon. Dat betekent echter niet dat je ze helemaal niet meer mag gebruiken. Open de apps vanaf nu alleen nog via de browser op je laptop of tablet (of als je die niet hebt: via de browser op je telefoon). Zo wordt het een stuk lastiger om gedachteloos op een app te klikken vanaf je homescreen.

Maak je geen zorgen als je merkt dat je nog steeds veel inlogt. Dat is logisch. Na een paar weken kun je doorgaan met de volgende stap. 

Stap 2: deactiveren 

Begin met het deactiveren van één socialmedia-account. Het liefst van de app die je het minst gebruikt. De meeste platforms hanteren een periode van dertig dagen voordat je account definitief wordt verwijderd.

In die paar weken merk je waarschijnlijk momenten van verveling of onrust. Grijp dan terug naar het lijstje dat je hebt gemaakt bij de voorbereiding: bel iemand, spreek af of pak een van je nieuwe offline activiteiten op. 

Stap 3: verwijderen 

Na dertig dagen wordt je account automatisch verwijderd. Dat moment kan spannend voelen. Als je de neiging hebt om de app weer te gebruiken, blijf dan vasthouden aan het bellen en sms’en om contact te houden. Probeer het een gewoonte te maken.

Stap 4: herhalen  

Herhaal stap twee en drie totdat je al je socialmedia-accounts hebt gedeactiveerd en verwijderd. Nu kun je écht zeggen dat je aan appstinence doet.

Daarna is het tijd om een ‘overgangsapparaat’ aan te schaffen: een telefoon die geen smartphone is, maar meer mogelijkheden heeft dan een zogenaamde dumbphone. Nguyen raadt aan een simpele klaptelefoon te kiezen, waarop wel apps zoals online bankieren en tweestapsverificatie kunnen worden gedownload. Wel zo handig. 

Stap 5: reflecteren 

Tegen de tijd dat je bij deze stap bent aangekomen, kan het een paar weken, maanden of zelfs een jaar verder zijn. Een gewoonte doorbreken kost nu eenmaal tijd. Zeker als het gaat om iets waar je voorheen misschien wel meerdere uren per dag aan besteedde. Neem de tijd om na te denken over hoe offline gaan je leven heeft veranderd. Wat heeft het je gebracht? Wat vind je nog lastig?

Onthoud dat het logisch is dat er momenten van terugval zullen zijn. Dat is heel normaal bij gewoonteveranderingen. Het goede nieuws is dat het onwaarschijnlijk is dat je terug zult vallen naar hetzelfde niveau als waarop je begon.  

Verlangen naar echt contact 

Appstinence past in een bredere beweging van bewuster omgaan met technologie. Experts van onderzoeksinstituut Reuters zien dat de bezorgdheid over onze schermtijd groeit. Mensen zoeken meer rust en echte verbinding. Dat zie je terug in verschillende initiatieven, zoals:

• Offline evenementen

Bij sommige clubs, concerten en zelfs restaurants wordt gevraagd je telefoon achter te laten of de camera af te plakken. Zo kun je meer in het moment zijn. Flow organiseert samen met de The Offline Club de XL Craft Club waar je een avond lang ongestoord met je handen bezig kunt zijn.

• Minimumleeftijd voor social media

Meerdere landen experimenteren met leeftijdsgrenzen voor social media. Ook in Nederland wordt hierover gesproken. 

De experts van Reuters voorspellen dan ook dat meer mensen de komende jaren aan appstinence en digital detoxes zullen doen. 

Meer lezen 

• 5x inspiratie voor een offline hobby
• Digitaal minimaliseren: het nut van (vaker) offline gaan
• In het nieuwste nummer van Flow zit een poster met een reminder om wat vaker offline te gaan, hier bestel je ‘m nu zonder verzendkosten

Illustratie Lotte Dirks