Zo houd je moed als je partner nog veel contact heeft met een ex (en dat jou onzeker maakt)

Een nieuwe relatie begint niet altijd op een leeg canvas. Als je partner nog veel contact heeft met een ex (en het misschien daardoor wel rustiger aan wil doen dan jij), kan dat je onzeker over je relatie maken. Hoe houd je dan vertrouwen?

“Ze kwam net uit een relatie. Jarenlang waren ze samen geweest en het einde daarvan kwam niet door een gebrek aan liefde, maar door een verstikkende gezapigheid. Zij had het gevoel dat er meer moest zijn, en ze wilde er alles van proberen. Ze was pas 28 en te jong om zich neer te leggen bij voorspelbaarheid.

Via een gezamenlijke vriendin hoorde ik dat ze haar vriend had verlaten en weer vrijgezel was. En omdat er bij eerdere ontmoetingen in mijn restaurant altijd al een voelbare spanning tussen ons was geweest – een energie die je niet echt onder woorden kunt brengen, maar die op ondoorgrondelijke manier ten grondslag ligt aan liefde en verliefdheid – dacht ik: oké, de timing is niet goed, maar ik ga het toch proberen.

Smetteloos fijn

De eerste weken waarin Katrien en ik als geliefden afspraken, waren onze ontmoetingen gepassioneerd. We brachten hele dagdelen in totale vrijheid in bed door – een ervaring die ik met eerdere vriendinnen niet kende. En als we ons eindelijk tussen de lakens vandaan hadden getrokken, en we ons met verzadigd lijf weer de straat op begaven, zaten we geen moment zonder gespreksstof.

Samen hadden we het smetteloos fijn. Alle ingrediënten waren aanwezig om te spreken van een veelbelovende verliefdheid. Maar steeds dreunde op de achtergrond nog de aanwezigheid door van de man die ze kort daarvoor had verlaten; de man die haar niet op wilde geven, en die dat ook duidelijk aan haar liet weten.

Een partner die ruimte nodig heeft, is als zand in je hand

‘Als je zand in je hand legt, blijft het liggen. Maar als je heel hard knijpt, zal het zand tussen je vingers wegglippen.’ Die metafoor over de liefde had ik al eerder gehoord, maar nu, tijdens deze aanloopperiode met Katrien, was ik er voor het eerst van doordrongen hoe waar hij was, en hoezeer hij me van dienst kon zijn. Ik kreeg het totaal op mijn heupen van die wanhopige ex die maar aan haar bleef trekken en sjorren, die tijdens eindeloze nachtelijke telefoontjes haar schuldgevoel probeerde op te stoken.

Ik ervoer ten diepste dat je de angst om verlaten te worden met jezelf moet oplossen

Maar ik wist ook dat gevoelens voor een ex niet van de ene op de andere dag verdampen; dat afscheid nemen van iemand van wie je nog houdt gepaard gaat met maandenlange twijfel. Ik zou Katrien alleen in de buurt houden als ik bij haar geen keuze zou forceren. Als ik haar loyaliteit naar mij toe niet probeerde af te dwingen. Deze prille verstandhouding waar ik zo op gesteld was geraakt, had alleen kans van slagen als ik mijn hand niet te hard zou dichtknijpen.

Geen afstand maar juist vertrouwen in de relatie

Wat dat in de praktijk betekende: diep ademhalen als ze vertelde dat hij haar een brief had geschreven die haar raakte. Niet besmuikt reageren als ze op een terras in huilen uitbarstte, omdat ze zich zo schuldig voelde over ons samenzijn terwijl hij emotioneel zo aan de grond zat. Het betekende: twee maanden op mijn handen zitten, op mijn tong bijten, en vooral veel met vrienden afspreken toen ze aangaf tijd nodig te hebben om te voelen of ze een goede beslissing had genomen. Prima, liet ik haar weten: neem jij maar alle ruimte die je nodig hebt.

Het opvallende was dat die ruimte, na de eerste momenten van verbeten en krampachtig loslaten, geen afstand maar juist vertrouwen in een relatie tussen ons opleverde. Na wat oefening en een paar lastige momenten ervoer ik: die angst de ander te verliezen, en de opdringerige gevoelens de ander te willen controleren, trekken gewoon ook weer voorbij. Ik ervoer ten diepste dat je de angst om verlaten te worden met jezelf moet oplossen, en niet met de ander. Ironisch genoeg biedt die ontspannen houding de ander precies de ruimte om te blijven.

Heerlijk ironisch

Heerlijk ironisch, zou ik het willen noemen, dat Katrien door deze houding steeds weer bij me terugkwam, met steeds wat meer overgave en met steeds wat minder twijfel, tot ze uiteindelijk bij me in de buurt bleef. Ja, voor het verhaal zou het leuk staan als ik zou zeggen: daarna kwam alles goed, inmiddels zijn we in de haven van voorspelbaarheid gevaren. Maar door mijn ervaring met Katrien zul je me zoiets niet meer horen zeggen.

Ik ben er juist van doordrongen dat je eigenlijk nooit over resolute zekerheid kunt spreken. Ik houd er rekening mee dat het iedere dag nog alle kanten op kan gaan. Toch laaf ik me met overgave en zonder voorbehoud aan haar aanwezigheid in mijn leven, en aan hoe ontzettend fijn we het hebben.

Niet afdwingen, wel ruimte en vertrouwen

Haar ex speelt geen grote rol meer in ons contact, maar je weet nooit welke verrassing er om de hoek kan liggen. Je weet nooit welke afslag een leven nog neemt. Dat dwingt ook in de liefde tot flexibiliteit, en tot mijn heilige voornemen om het niet af te dwingen. Om iedere dag opnieuw gewoon maar te zien hoe het dan weer gaat en vertrouwen in een relatie te blijven houden.” 

Meer lezen

• Moet je perse vlinders voelen voor een gelukkige relatie? Marieke (58): ‘Ik leerde dat verliefdheid niet hetzelfde is als liefde’.
• Liefdesverdriet verwerken: dit helpt na een relatiebreuk (en dit niet).
• Relatieproblemen: ‘We staarden ons blind op die paar verschillen’.

Illustratie Lotte Dirks