Goed nieuws: zo vervang je big tech apps voor privacyvriendelijke en duurzame alternatieven
Chatten via WhatsApp, foto’s opslaan in de cloud of navigeren met Google Maps. Veel apps en diensten die we dagelijks gebruiken, vallen onder Amerikaanse big tech bedrijven. Minder afhankelijk hiervan worden? Dit zijn ethische alternatieven.
Waarom mensen minder Amerikaanse big tech willen gebruiken
Steeds meer mensen hebben zo hun twijfels bij het gebruik van Amerikaanse big tech. Ze willen bijvoorbeeld niet dat hun privacy wordt aangetast. Ook de ecologische voetafdruk speelt een rol, net als de waarden van de bedrijven achter de platforms.
“Vooral het gebrek aan dat laatste brengt gebruikers van big tech nu in beweging,” zegt Sander van der Waal, onderzoeksdirecteur van onderzoeksinstituut Waag, centrum voor ethische technologie, tegen de Volkskrant.
Hoe is deze afhankelijkheid zo ver gekomen?
Grote Amerikaanse techbedrijven hebben heel veel middelen om hun diensten gebruiksvriendelijk, snel en aantrekkelijk te maken, zo blijkt uit een explainer van EenVandaag. Hierdoor zijn hun apps prettig in gebruik en trekken ze veel gebruikers aan.
Dat maakt het lastig om te stoppen, want vrijwel iedereen gebruikt deze apps. Sommige apps zijn zelfs standaard op onze telefoons geïnstalleerd.
Hoe kun je makkelijk overstappen?
Wat als je toch graag wil afstappen van big tech? Goed nieuws: je hoeft heus niet al je foto’s één voor één te printen om de cloud te vermijden, of een landkaart te gebruiken om de weg te vinden (al kan dat natuurlijk wel). Onderzoeksdirecteur Van der Waal heeft voor de meestvoorkomende categorieën de ethische alternatieven op een rijtje gezet:
Sociale media
Er zijn Europese alternatieven voor Amerikaanse social media. Bijvoorbeeld: PixelFed in plaats van Instagram, Mastodon in plaats van X en PeerTube in plaats van YouTube. De grootste uitdaging bij dit soort alternatieven is dat er nog weinig mensen op zitten, waardoor je zelf ook niet gauw de neiging voelt om over te stappen. Maar zolang iedereen wacht, komt er natuurlijk ook geen beweging in.
Het beste alternatief voor WhatsApp is volgens van der Waal: Signal. Het is weliswaar Amerikaans, maar wel privacyvriendelijk. En er zijn inmiddels al meer dan twee miljoen Nederlanders te vinden, zegt Signal tegen de NOS. Veel mensen gebruiken beide apps naast elkaar, want het is helaas nog niet mogelijk om vanaf WhatsApp een berichtje te sturen naar iemand die alleen op Signal zit.
Cloudopslag
Voor clouddiensten waarin je je foto’s en documenten opslaat, is er een aantal Europese alternatieven. Bijvoorbeeld The Good Cloud, dat bekendstaat om een hoge mate van privacy.
Van der Waal geeft toe dat bestanden overhevelen naar een andere clouddiensten even gedoe is. Maar als het eenmaal is gebeurd, werkt de opslag volgens hem prima.
Navigatie
Europese navigatieapps die je locatiegegevens niet bewaren: ze bestaan. Een gratis optie is Organic Maps. Deze app maakt gebruik van OpenStreetMap: een openbare database met kaarten die wordt onderhouden voor vrijwilligers. Je kunt de kaarten ook gewoon downloaden en offline gebruiken, net als bij Google Maps en Apple Kaarten.
Enige nadeel: het oogt wat verouderd en je kunt je locatie niet delen met vrienden (maar dat is misschien juist een goed teken).
Het bekendste Europese alternatief is het Zwitserse Proton Mail. Dat doet niet onder voor Gmail en is beschikbaar als app of in de browser. Proton maakt het met Easy Switch makkelijk om contacten, agenda’s en oude mails over te zetten.
Zoekmachine
Voor een goed functionerende zoekmachine valt er niet helemaal te ontkomen aan Amerikaanse tech. Van der Waal adviseert daarom, als we het toch met big tech moeten stellen, om te zoeken via het Nederlandse Startpage. Dit is een soort ‘Google zonder Google’: je doorzoekt er de database van de techgigant mee, zonder dat het bedrijf weet wie jij bent. Op hun website leggen ze uit hoe je Startpage instelt.
Browser
Een volwaardig Europees alternatief voor bijvoorbeeld Chrome (van Google), Safari (van Apple) en Edge (van Microsoft) bestaat nog niet. Ook het milieuvriendelijk gepresenteerde Ecosia is volgens van der Waal gebaseerd op Google.
Daarom adviseert hij het Amerikaanse Firefox. De broncode van dit programma is openbaar en wordt beheerd door een stichting die privacy hoog in het vaandel heeft staan.
Chatbot
Wereldwijd, en ook in Nederland, is ChatGPT de populairste chatbot. Het bekendste Europese alternatief is het Franse LeChat. Dit systeem heeft dezelfde functies: het kan in de browser worden gebruikt, maar ook als app, en het kan afbeeldingen genereren en teksten samenvatten. Als je veel waarde hecht aan je privacy is Lumo een nog beter alternatief.
Meer Europese alternatieven
Techexpert Dave Maasland heeft nog een aanvullende tip: op de site european-alternatives.eu staan alle alternatieven voor big tech. Van chatapps tot datingapps tot social media. Kijk daar eens rond voor meer informatie.
Meer lezen
- Online privacy, waar begin je? 3 manieren om jezelf beter te beschermen
- Goed nieuws (en trouble in Big Tech Paradise): ‘Social media kunnen er anders uit gaan zien’
- Je hart luchten bij een chatbot: wat doet het met je (en je privacy)?
Fotografie Hitesh Choudhary/Unsplash
