Saturnus spotten tijdens een nachtelijke vaartocht: 5 tips voor een weekend in Friesland

It giet oan! Friesland staat bekend om de Elfstedentocht, maar er is natuurlijk meer dan schaatsen alleen. Wat maakt deze provincie zo leuk voor een paar dagen weg? Redacteur Bente trok eropuit en ontdekte Friesland aan de hand van deze vijftal bezienswaardigheden. 

Friesland heeft iets eigens. Niet alleen door de taal, maar ook vanwege de combinatie van water, natuur en cultuur. De provincie telt elf historische steden, heeft een flinke lap Waddenzee en staat natuurlijk bekend om de meren en vaarten. En hoewel ik vooral aan schaatsen en fierljeppen dacht, blijkt er het hele jaar door genoeg te doen. 

Wat is er te doen in Friesland?  

Waar ik in de Amsterdam vooral bakstenen en geparkeerde fietsen zie, beheert Staatsbosbeheer in Friesland ruim 37.000 hectare natuur. Friesland biedt volop ruimte om op adem te komen. Best lekker als je op tweehoog en veertig vierkante meter woont. 

Je kunt er wandelen en fietsen zonder voortdurend het gevoel te hebben dat je van bezienswaardigheid naar bezienswaardigheid moet. Er zijn kleine dorpen, uitgestrekte natuurgebieden en plekken waar het water het landschap bepaalt. Even weg uit de dagelijkse drukte dus, zonder dat je daarvoor uren in de auto hoeft te zitten. 

1. De nacht op z’n Fries 

Als ik na een rit vanuit de stad eindelijk in Friesland aankom, heb ik vooral zin om even uit te waaien en de drukte achter me te laten. En hoe kan dat beter dan op het water? Met schipper Jurjen kun je ’s avonds het water op en het natuurgebied De Alde Feanen vanaf het water beleven. Combineer zo’n nachtelijke vaartocht met een sterrenkijksessie van WaddenSky en je beleeft twee bijzondere ervaringen in één.  

Zodra de boot stilligt en het donker om je heen valt, komt de sterrenhemel tevoorschijn. Juist omdat er in dit deel van Friesland weinig lichtvervuiling is, kun je op een heldere avond ontzettend veel sterren zien. Door de telescoop ontdek ik ineens een bolletje met een randje eromheen. Even denk ik dat ik het verkeerd zie, maar het is echt Saturnus. Mét ringen. Nu al dol op Friesland.

2. Met de stroom mee 

De provincie vanaf het water ervaren gaf ’s avonds al een heel ander beeld van het landschap. Maar ook bij daglicht is Friesland zeker de moeite waard. In De Alde Feanen kun je met een kano of sup door smalle vaarten en bredere wateren varen, langs rietkragen en kleine eilandjes. Je bepaalt zelf het tempo en kunt onderweg regelmatig even aanleggen. Vooral bij glad water is het bijzonder om tussen het Friese groen door te varen. En als je de peddel even neerlegt, is het natuurlijk wel zo lekker om een zakje Fryske dúmkes (Friese duimpjes) bij je te hebben. Genieten gegarandeerd. 

3. Fris de hort op 

Nationaal Park De Alde Feanen is ook een mooie plek om te voet te ontdekken. Het landschap bestaat uit meren, petgaten, rietvelden, moerasbos en graslanden en verandert daardoor voortdurend. Er zijn verschillende wandelroutes, van korte ommetjes tot langere tochten.  

Zelf probeerde ik de Mindfulness Route: een wandeling van vijf kilometer door It Wikelsân, met onderweg oefeningen die je helpen om even stil te staan bij wat je ziet, hoort en voelt. Je wandelt langs het water en door stukken bos en open landschap. Neem vooral de tijd, want met een beetje geluk spot je onderweg allerlei vogels, kikkers, insecten en zelfs een otter. 

4. Lokaal op het bord 

Voor een bijzondere avond aan tafel zijn STEEF in Leeuwarden en Oan Tafel in Wergea twee fijne tips. Bij STEEF staat de keuken van chef Stefan centraal. Hij verwerkt wat hij in het dagelijks leven tegenkomt in zijn gerechten, waardoor de kaart – die elke tien weken wisselt – draait om persoonlijke smaken, creativiteit en verrassende combinaties.  

Bij Oan Tafel schuif je, ja ja, aan tafel met zicht op de keuken en contact met de chef. Er wordt gewerkt met lokale producten uit eigen moestuin en ingrediënten uit de omgeving, waarbij de natuur een belangrijke rol speelt. De groene, huiselijke setting past goed bij het idee achter het proeflokaal: samen eten, proeven en de tijd nemen voor een avond oan tafel. 

5. Rondje verhalen 

Bij een tripje Friesland kan de hoofdstad natuurlijk niet ontbreken. Ik leerde Leeuwarden kennen tijdens de Free Tour van A Guide to Leeuwarden. In ongeveer anderhalf uur liep ik met een lokale gids en een groep van vijftien medetoeristen door de binnenstad. Langs bekende gebouwen, verborgen plekken en diverse muren met street art.  

Onderweg gaat het niet alleen over de geschiedenis van de stad, maar ook over beroemde Leeuwarders en sterke vrouwen die er een rol hebben gespeeld. De gids vertelde de verhalen op een toegankelijke manier, met humor, in plaats van een lange opsomming van jaartallen en feiten.

Want, wist jij dat Leeuwarden de geboorteteplaats is van Margaretha Zelle, beter bekend als Mata Hari? Een wereldberoemde danseres en vermeende spion tijdens de Eerste Wereldoorloog. Haar verhaal begon, ja… in Friesland. 

Na Friesland ook andere provincies bezoeken? 

• Wandelgids: waar kun je wandelen in Zeeland?.
• Nikki verruilde Utrecht voor een jarenzestigbungalow in Limburg.
• 7 bijzondere plekken in Groningen (op één wandelroute).

Illustratie Yelena Bryksenkova