Goed nieuws: dit fantasiespel blijkt goed voor je mentale gezondheid (en wordt gebruikt in therapie)

Vergeet het traditionele beeld: cliënt zit op de bank en therapeut luistert. Uit recent onderzoek blijkt dat het fantasiespel Dungeons & Dragons een nieuwe methode is die wordt gebruikt in therapie. Experts leggen uit hoe dat zit en hoe je het kan toepassen in de praktijk.

Fantasiespel

Dungeons & Dragons (D&D) zal bij fantasieliefhebbers een bel doen rinkelen, maar niet iedereen zit diep in deze materie. Kort uitgelegd: het is een spel waarin je met een handjevol mensen een fictief verhaal beleeft. 

D&D wordt gezien als het eerste moderne rollenspel. Het spel dateert uit 1974. Met unieke vaardigheden en een spelleider krijgen de spelers uitdagingen voorgeschoteld. Meestal speel je het spel met drie tot zes personen.

Spelen met de groep

Laat je fantasie maar op de vrije loop, want tijdens een potje Dungeons & Dragons kom je naast draken veel meer personages tegen. We noemen er een paar: dwergen, elfen, goliaths, owlbears en hobbitachtige wezens. 

Steeds meer therapeuten gebruiken het spel als hulpmiddel tijdens groepssessies. Zoals Victoria Smith, klinisch maatschappelijk werker aan DePaul University in Chicago. Ze begeleidt een aantal studenten die deelnemen aan D&D-therapie.

Onder haar begeleiding creëren de spelers een eigen personage. Daarna stappen ze samen een verhaal binnen, waarin ze keuzes maken, uitdagingen aangaan en het avontuur gaandeweg vormgeven. 

Portie plezier

Terwijl je een elf tegenkomt en met hem in een fictief zwaardgevecht belandt, heeft het – naast een portie plezier – een belangrijk doel: de deelnemers te ondersteunen met de dagelijkse problemen. 

Door in de huid te kruipen van een fictief personage werken de deelnemers indirect aan hun persoonlijke problemen. Er worden belangrijke onderwerpen aangesneden die je in het echte leven ook tegenkomt. Een greep: rouw, uitstelgedrag, onverwachte situaties, conflicten of trauma’s. 

Positief rijtje

Juist door deze thema’s te bekijken vanuit een derdepersoonsperspectief schijnt het makkelijker te zijn voor deelnemers om zich uit te spreken. Maar ook om elkaar als groep te helpen en samen te groeien.

Volgens een collega van Smith, Nathaly Shammo, leidt dat tot een positief rijtje: meer zelfvertrouwen, probleemoplossend vermogen, sociale vaardigheden, flexibiliteit en veerkracht. Da’s mooi meegenomen.

Zelfvertrouwen

En niet alleen door Shammo wordt het positieve resultaat gezien, ook onderzoeker Emily Messina van Florida International University bevestigt de groei van de vaardigheden van de deelnemers. Een spel als D&D inzetten in groepstherapie kan hen het gevoel geven dat hun tijd ertoe doet, motivatie groeit, evenals zelfvertrouwen en dat kan zich doorvertalen in het dagelijks leven. 

Niet in therapie

Het mooie is: je hoeft helemaal niet bij een psycholoog te zitten om de kracht van een spel als Dungeons & Dragons te ervaren. Volgens emeritus hoogleraar Jaak Panksepp doet spelen namelijk veel meer dan alleen plezier brengen. Het stimuleert processen in de hersenen die helpen bij het verwerken van emoties, het omgaan met uitdagingen en het nemen van beslissingen.

Maar de impact gaat verder. Volgens speeldeskundige Stuart Brown kan een speeltekort er zelfs toe leiden dat je optimistische blik vervaagt en je somberder wordt. Juist wanneer je je fantasie de vrije loop laat, raak je minder snel vast in vaste patronen, word je veerkrachtiger en durf je eerder nieuwe dingen te proberen.

Geen vervanging

Lang verhaal kort: een speelse setting maakt het makkelijker om je open te stellen, je emoties te onderzoeken en te verwerken en stap voor stap ruimte te maken voor persoonlijke groei. Tegelijkertijd is een potje als D&D geen vervanging voor reguliere therapie, maar een aanvulling daarop.

Heb jij behoefte aan hulp? Neem dan altijd contact op met een arts of een vertrouwenspersoon.

Meer lezen?

• Voor wanneer echt álles te veel is: 5 tips van de psych
• Nicole LePera: ‘Patronen doorbreken vraagt om meer dan alleen praten’ 
• Zo vergroot je je zelfvertrouwen in 5 stappen, volgens een psycholoog 

Illustratie Sarah-Marie Shaboyan