Voel je je overprikkeld? Met deze gids kom je weer tot rust
We leven in een extraverte maatschappij waarin veel op ons afkomt. Dat is oké, zolang je weet wat overprikkeling met je doet en hoe je ermee omgaat. Met deze gids vind je de nodige rust.
Als je overprikkeld bent, wil dat zeggen dat er te veel op je afkomt. Meer dan je hersenen kunnen verwerken. En in de maatschappij waarin we leven overkomt ons dat steeds vaker.
Neuropsycholoog Margriet Sitskoorn legde in een eerder artikel uit: “Door de eindeloze stroom aan prikkels lijkt het alsof we altijd iets moeten, geen rust kunnen nemen en nooit klaar zijn.”
Stress en overprikkeld zijn
Als er van alles op je af komt, komt je lichaam in actie. Het zet je stresssysteem aan, zodat je alles op alles zet om met de situatie om te gaan. Dat is handig tijdens acute stress, maar heeft een ander effect als de prikkels onophoudelijk blijven komen.
Als het stresssysteem constant wordt uitgedaagd, noemen we dat chronische stress. Je lijf blijft stresshormonen aanmaken om de situatie op te lossen, terwijl die stresshormonen ons meestal niet verder helpen.
“Je kunt sneller afgeleid en moe zijn, en bent gevoeliger voor negatieve emoties”, schrijft de Hersenstichting. “Daarnaast kun je last krijgen van lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn of hartkloppingen.” De oplossing? Meer rust en ontspanning.
Omgaan met veel prikkels: 4 tips
Als alle prikkels om je heen zich opstapelen en je ze niet meer kunt verwerken, raak je overprikkeld. Hoe laat je die spanning weer los?
1. Plan momenten van rust en ontspanning in
Deskundige op het gebied van slow life en introversie (en oud-Flow-medewerker) Bente van der Wouw is maar al te bekend met overprikkeling en tipt wat voor haar werkt: rust inplannen.
Wat maakt jou weer rustig en ontspannen? Ontdek wat jouw geest kalmeert – zoals het lezen van een boek, een wandeling of een belletje met een goede vriendin – en plan zulke momenten bewust in je dag in.
2. Beoefen mindfulness
Op een mindful manier naar emoties kijken kan je helpen in tijden vol veranderingen en nieuwe impulsen. Door opmerkzaam te zijn en niet vanuit de automatische piloot te handelen, word je je bewuster van wat er in je leeft en van wat je echt nodig hebt.
Directeur van het Centrum voor Mindfulness Rob Brandsma vertelt: “De kunst is om te erkennen wat er gaande is en dat het ernstig is, maar ook om te merken dat overreageren en er maar mee bezig blijven je eigenlijk uit balans haalt.”
3. Balans vinden
Maar prikkels zijn echt niet alleen maar slecht. Naast rust, routine en stabiliteit hebben we ook behoefte aan nieuwe dingen.
Dankzij nieuwe ervaringen kunnen we groeien. Het is de kunst om de balans te vinden tussen prikkels en rust en routine.
LEES OOK: Overprikkeld door onderprikkeling? Het kan, zegt neuropsycholoog Erik Scherder (+ zo zit het)
4. Plan minder
We verleggen onze grenzen en willen onze mogelijkheden alsmaar vergroten. Meer is beter, lijken we te denken, en vervolgens moeten we steeds harder lopen om niet achteruit te gaan.
De oplossing? Durf de controle los te laten, zegt de Duitse hoogleraar sociologie Hartmut Rosa.
Overprikkeling en introversie
Prikkels zijn overweldigender voor een introvert persoon dan voor een extravert persoon. En hoewel de waarheid niet zo zwart-wit is (iedereen heeft zowel introverte als extraverte kenmerken), blijkt uit hersenscans dat introverte mensen een hoger spanningsniveau hebben, vertelt Nine Gramberg, psycholoog bij OpenUp.
Dat betekent dat introverte mensen eerder met overprikkeling kampen en simpelweg meer ontspanning en alleen-tijd nodig hebben. Onze tips:
Overprikkeld en hoogsensitief
Als hoogsensitief persoon zijn prikkels op z’n zachtst gezegd uitdagend. Geluiden of indrukken kunnen je al snel overweldigen en uit het veld slaan. Hoe ga je daarmee om?
Leer omgaan met overprikkeling
Trap je telkens in die valkuil van maar blijven rennen en vliegen om het allemaal af te krijgen? Dan kom je waarschijnlijk toe aan iedereen en alles, behalve aan jezelf.
In de Flow-training Omgaan met stress leer je in een uur hoe je kunt omgaan met overprikkeling en stress.
Meer lezen
- We lijken continu overprikkeld te zijn: hoe komt dat (en wat kun je eraan doen)?
- Hoogsensitief of ‘gewoon’ gevoelig voor prikkels? Zo kun je op stap zonder overprikkeld te raken.
- Ontspannen bij overprikkeling of paniek: 5 tips.
Illustratie Yelena Bryksenkova
