Weg smartphone, hello dumbphone: dit leerde journalist Sam Lubbers van haar scrollvrije maanden
(en nee, het is niet alleen maar halleluja)
Zwart-wit instellingen, tijdslimieten, apps verwijderen: journalist Sam Lubbers probeert op allerlei manieren haar schermtijd te verminderen. Toch lukt dat maar met moeite en dus besluit ze om over te stappen op een dumbphone. Zeven lessen die ze daarvan leerde.
Het was pakjesavond toen ik mijn eerste smartphone kreeg. Ik zat in groep acht. Aanvankelijk diende het ding voornamelijk voor Angry Birds, maar vervolgens was het leven jarenlang niet compleet zonder mijn smartphone.
Overal waar ik ging, ging ie met mij mee. Maar de laatste jaren vroeg ik me steeds vaker af: kan ik eigenlijk nog wel zonder smartphone? En wat doet dat dan met mij?
Fluo-roze Nokia
Na de zoveelste poging om te minderen kreeg mijn vriend de eer om mijn smartphone af te pakken. Ik ging over op een dumbphone: een fluo-roze Nokia om precies te zijn.
Na een half jaar ben ik er aardig aan gewend. Kan ik zeggen dat ik meer tijd overhoud? Dat ik meer in het nu leef? Voel ik me vervreemd van de buitenwereld? Hierbij zeven inzichten die ik opdeed sinds ik leef met een dumbphone.
1. Wat nou weerapp? Kijk gewoon naar de lucht
De uv-index zegt dat je tot zeven uur vanavond zonnebrand moet gebruiken, toch nog maar een laagje smeren dan. Lange tijd is dat mijn normaal geweest. Maar, als ik naar buiten kijk en de zon aan een strakblauwe hemel zie, weet ik dan zelf niet genoeg?
Waar ik voorheen van alles en nog wat opzocht met mijn telefoon, kijk ik nu weer om mij heen en luister ik naar mijn gevoel. Ik hoor mijn oma zeggen: “Hoezo gevoelstemperatuur? Dat merk ik buiten toch wel?” Inderdaad oma, daar heb je gelijk in.
2. Zonder telefoon leef je meer in het moment
Cliché maar waar: ik ben meer met mijn volle aandacht aanwezig in het nu, zonder smartphone. Zo was ik laatst met mijn vriendinnen bij Concert at Sea.
Zonder appjes die mijn cortisolpiek deden stijgen, zonder snaps van een feestje dat ik intussen miste en zonder outfitchecks waardoor ik mijn eigen festivallook in twijfel ging trekken.
Alleen de meiden en ik, zon op mijn gezicht en meeblèren met de Nederlandse muziek: ‘Vier vaker, lach veel, hou vast.’
3. Concentreren? Geen probleem
Je herkent het vast: hoe je na een lange dag eindelijk lekker op de bank ploft met een snack en een goede serie. Om vervolgens de helft van de serie niet mee te krijgen door het never-ending-algoritme dat je aandacht vraagt. Schuldig.
Al begin ik me nu steeds dat kleine meisje te voelen die de hele zaterdag uitkeek naar Lachen om home video’s om zeven uur. Een film, serie of gewoon televisie kijken is een momentje geworden. Met weer een opgerekte spanningsboog die anderhalf uur staren prima volhoudt.
4. Bijpraten wordt echt weer bijpraten
Met een sms van maximaal 160 tekens kom je niet echt tot de kern. En nee, ook je vakantiefoto’s op Instagram, je nieuwe kleding op Snapchat of je verbouwingsvlog op TikTok heb ik niet gezien. Dus vertel; hoe gaat het met je?
Bijpraten wordt weer bijpraten. Echt even met elkaar stilstaan bij wat er is gebeurd in je leven. Ik ervaar steeds vaker het gevoel van iemand missen. Iemand willen zien om te weten wat er speelt. Of om gewoon samen te zijn.
Zonder smartphone heb ik steeds vaker even contact met vreemden
Natuurlijk is het jammer dat je tussendoor niet altijd op de hoogte bent. Vooral met vriendinnen verder weg. Al kunnen we altijd even bellen. Maar zien we elkaar eindelijk weer in reallife? Dan kletsen we over alles wat er speelt. En stiekem vind ik dat veel gezelliger.
5. Live contact met mensen is leuker
I did it. Voor het eerst in jaren vroeg ik een vreemde om de juiste treinstop. “Sorry, mag ik wat vragen? Klopt het dat deze trein naar Utrecht gaat?” Geen 9292 die mij het antwoord geeft, maar gewoon een echt mens.
Sinds ik mijn smartphone niet meer bij me heb, komen korte gesprekken steeds vaker voor: iets wat ik als waardevol ervaar. Even contact en afsluiten met een “fijne dag!” Daar kan 9292 niet tegenop.
6. Je mist weinig, alleen komen dingen later binnen
Misschien ben je bang dat je, wanneer je overstapt op een dumbphone, de laatste updates mist. Valt mee, ze komen alleen met een omweg bij je terecht. Het nieuws van de dag, de laatste update van je collega of de nieuwe schoenen van je vriendin: je kunt het ook live bespreken.
Bij de koffieautomaat, in de wandelgangen of op de vrijmibo. Oké, ik hoor mezelf wat vaker zeggen “Ik heb dit gemist, waar gaat het precies over?” Maar is dat zo erg? Gespreksstof genoeg, in elk geval.
7. Het is niet alleen maar halleluja zonder smartphone
Niet alles is leuk aan de dumbphone; zo heb ik geen WhatsApp, en die mis ik meer dan verwacht. Sinds kort mag ik mijzelf tante noemen en ik baal toch dat ik de dagelijkse dosis kiekjes van mijn nichtje misloop.
Ook voor zaterdagavondplannen, spraakberichten en praktische sportafspraken blijkt de app toch wel handig. Ja, ik red me prima zonder, maar mét maakt het leven net wat makkelijker. En soms, heel eerlijk, ook leuker.
Meer lezen
- Een dumbphone mét WhatsApp? Deze smartphone schakel je om met één schuifje.
- Wil je je schermtijd minderen? Je bent niet de enige, blijkt uit onderzoek – zo pak je het aan.
- We lijken continu overprikkeld te zijn: hoe komt dat (en wat kun je eraan doen)?
Fotografie Sam Lubbers
