De vrouw achter de iconische wikkeljurk: het leven van Diane Von Fürstenberg
Als ontwerper van de iconische wikkeljurk groeide Diane von Fürstenberg uit tot boegbeeld. Haar boodschap aan vrouwen: houd de touwtjes in eigen handen. Zoals ze zelf ook altijd heeft gedaan.
Als klein meisje weet ze niet wat ze later wil worden, maar ze weet wel wat voor soort vrouw ze wil zijn: iemand die de touwtjes in handen heeft. “Ik had toen geen idee hoe dat er concreet moest uitzien,” zegt Diane von Fürstenberg vele jaren later, “maar het gevoel begreep ik maar al te goed. En ik werd de vrouw die ik wilde zijn dankzij die jurk. Ik creëerde die jurk, maar in feite creëerde die jurk mij.”
‘Voel je vrouw, draag een jurk’
Die jurk. Dan hebben we het over de jersey wikkeljurk die ze in 1974 in verschillende opvallende prints op de markt brengt. Niet alleen Diana Vreeland, destijds de hoofdredacteur van de toonaangevende Amerikaanse Vogue, jubelt dat dit de jurk is “die we nodig hebben”, ook het grote publiek omarmt hem.
Geen wonder: de jurk is voor alle lichaamsvormen en leeftijden. De wrap dress met de kenmerkende manchetten, kraag en wikkelstrik geeft de drager bewegingsvrijheid en doet het even goed op een feestje als op het werk. Vooral die laatste optie voorziet in een behoefte. In die tijd wordt van vrouwen, áls ze al buitenshuis werken, verwacht dat ze in jasjes en broeken op kantoor verschijnen.
‘Voel je vrouw, draag een jurk’ is de slogan waarmee Diane haar jurk aan de vrouw brengt. Binnen de kortste keren worden er in de Verenigde Staten maar liefst 25.000 exemplaren per week van verkocht. “De jurken zijn sexy, maar netjes,” zegt de ontwerper. “Iemand zei een keer tegen me: het zijn jurken waarin je een man kunt krijgen zonder dat zijn moeder het erg vindt.”
Het succes van de wikkeljurk maakt Diane tot de vrouw die ze wil zijn: onafhankelijk en in charge, zoals ze dat zelf graag noemt. Op haar 27e verjaardag kan ze zichzelf op een landgoed in Connecticut trakteren, Cloudwalk.
Angst is geen optie
Vóór de jurk was er natuurlijk ook al een leven. Ze wordt op 31 december 1946 in Brussel geboren als Diane Simone Michelle Halfin. Het is vlak na de Tweede Wereldoorlog en die is beslist niet onopgemerkt aan haar joodse ouders voorbijgegaan.
Haar oorspronkelijk uit Rusland komende vader, zakenman Leon Haflin, weet vanuit Brussel naar Zwitserland te ontkomen, maar Diane’s moeder, Lilian Nahmias, oorspronkelijk uit Griekenland, wordt als verzetsstrijder door de Duitsers opgepakt en eerst naar Auschwitz en vervolgens naar Ravensbrück afgevoerd.
Lily is een strenge en wat afstandelijke moeder. Ze wil dat haar dochter sterk en onafhankelijk wordt. Is Diane bang in het donker? Dan sluit ze haar op in een donkere kast, net zolang totdat het kind inziet dat er voor duisternis niks te vrezen is. “Angst is geen optie,” zegt ze keer op keer, en: “Wees nooit een slachtoffer.”
Verliefd op Von Fürstenberg
Als donkerharig joods meisje voelt Diane zich een buitenbeentje in voornamelijk blond Brussel. Ze wil maar één ding: weg. De scheiding van haar ouders komt in die zin goed uit: Diane wordt naar kostschool in Zwitserland gestuurd. Ze vindt het er geweldig. Ze beleeft er haar eerste romances: eerst met een jongen, dan met een meisje. Daarna gaat ze de wijde wereld in. Economie studeren blijkt bij nader inzien geen succes.
Op haar achttiende ontmoet ze prins Egon von Fürstenberg, telg uit een Duitse adellijke familie. Ze worden verliefd. Via Egon rolt ze het jetsetleven in en ontmoet ze ook de Italiaanse stoffenontwerper Angelo Ferretti die stoffen bedrukt en jerseys ontwikkelt. Diane heeft daar ook wel wat ideeën voor. Er worden samples gemaakt van de prints die zij ontwerpt.
‘Ze is altijd de eerste op de dansvloer en de laatste die vertrekt’
Lange nachten in de club
Maar dan is ze zwanger. Het is niet de bedoeling, ze durft het ook nauwelijks aan Egon te vertellen. Ze stuurt hem een telegram waarin ze van haar zwangerschap vertelt en zegt dat ze hem vrijlaat om te beslissen wat hij wil. ‘Bruiloft geregeld, half juli in Parijs,’ telegrafeert hij terug.
Egon woont inmiddels in New York, dus gaat zij daar ook naartoe, met een koffer vol met samples die ze bij Ferretti heeft ontwikkeld. Haar nieuwe achternaam en titel doen deuren openen. Ze gaat keihard aan het werk om haar stoffen en de tops en rokken die al gauw volgen aan de man te brengen. In de tussentijd krijgt ze kinderen: Alexander wordt in 1970 geboren, Tatiana in 1971.
In het in de jaren zeventig cultureel bruisende New York zijn Diane en Egon hét societystel. Iedere avond gaan ze uit. Diane is altijd de eerste op de dansvloer en de laatste die vertrekt. Maar met Egon getrouwd zijn blijkt niet makkelijk. Hij is biseksueel en extreem losbandig in een toch al losbandige tijd (zijn bijnaam luidt: Egon Von First In Bed). “Ik realiseerde me dat ik een persoon ben en geen stel. Daarom kon ik niet langer getrouwd zijn.” In 1972 gaan ze uit elkaar. Ze voelt zich bevrijd.
Diane von Furstenberg als merk
En dan komt de wikkeljurk. Diane reist Amerika door om hem te presenteren en met dragers te praten. Ze wordt zo het toegankelijke boegbeeld van haar eigen merk, Diane von Furstenberg – zonder umlaut: succesvol zakenvrouw, moeder en minnares. Haar boodschap is feministisch: besteed niet meer dan vijf minuten per dag aan je uiterlijk, je hebt als vrouw betere dingen te doen!
Haar moeder Lily komt een groot deel van het jaar bij haar wonen om te zorgen voor Alexander en Tatiana. “Ik weet niet of we werden verwaarloosd of vrijgelaten,” zegt Tatiana in Woman in charge, de documentaire uit 2024 over haar moeders leven.
Ze heeft het ene vriendje na het andere: zo heeft ze eens in hetzelfde weekeinde seks met acteurs Ryan O’Neal en Warren Beatty. Een trio met Mick Jagger en David Bowie slaat ze echter af. Ze heeft nergens spijt van, zegt ze veel later tevreden. “Ik heb het leven geleid van een man in het lichaam van een vrouw.”
‘Ik wil dat elke vrouw de vrouw wordt die zij wil zijn’
In charge
Begin jaren tachtig gaat het bergafwaarts: de markt voor DVF-jurken is verzadigd en het mode- en parfumimperium dat ze heeft opgebouwd, stort in. Ook privé krijgt ze het zwaar, want Egon blijkt aids te hebben en tijdens een vakantie in Duitsland speelt Lily’s oorlogstrauma dusdanig op dat ze moet worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.
Diane pakt haar kinderen op en vertrekt naar Bali om afstand te nemen van alles. Vervolgens woont ze vijf jaar in Parijs, waar ze verliefd wordt op een schrijver en een eigen uitgeverij begint. Als de man een affaire begint met haar beste vriendin, gaat ze terug naar New York en probeert ze tevergeefs haar bedrijf, dat inmiddels in andere handen is overgegaan, weer terug te krijgen.
Ze bevindt zich op het dieptepunt van haar leven. Tot overmaat van ramp blijkt ze in 1994 kanker te hebben aan de basis van haar tong. “Omdat ik me destijds niet kon uiten,” denkt ze zelf.
Maar dan neemt ze het heft weer in handen. Ze geneest van de kanker en gaat in zee met een teleshoppingzender waarop ze live in gesprek gaat met kijkers over haar merk. Eind jaren negentig verkoopt de jurk weer als een dolle, deze keer aan jonge vrouwen voor wie hij nieuw is.
In deze laatste fase van haar leven wil Diane zich inzetten voor anderen, en vooral voor vrouwen. “Ik wist mijn zwakheden om te zetten in kracht en zo werd ik de vrouw die ik wilde zijn. Nu wil ik dat iedere vrouw de vrouw wordt die zíj wil zijn.” Haar boodschap is consistent: je moet in charge van je leven zijn.
Wikkeljurk ingewisseld voor overhemdjurk
Na 2010 raakt DVF weer uit de mode. Diane weet inmiddels dat dit zo om de twintig jaar gebeurt. En dan staat er, zoals nu, weer een nieuwe generatie op die haar wikkeljurk ontdekt en omarmt. Om contact met jongeren te houden, werkt ze inmiddels samen met haar kleindochter Talita, dochter van Alex. Haar relatie met haar kinderen is goed.
Ze zwemt elke dag twee uur, het liefst vanaf de Eos, Dillers 92 meter lange privéjacht. Op Instagram post ze gerust foto’s van zichzelf in badpak, want met oud worden heeft Diane geen moeite. “Ik heb rimpels altijd aantrekkelijk gevonden. Ik vind ook: je moet niet vragen hoe oud iemand is, maar: hoeveel jaren heb je geleefd? Ik heb een rijk leven gehad. Ik ben 78, maar ik zou 300 moeten zijn.”
En die wikkeljurk? Die draagt ze zelf zelden. Ze houdt meer van overhemdjurken.
Meer lezen
- Wetenschapper en pionier: het leven van Marie Curie.
- Kunstenaar zonder taboes: het leven van Tracey Emin.
- Feminist en existentialist: het leven van Simone de Beauvoir.
Fotografie Bill Aller, Getty Images, Larry Morris
