Écht zien en gezien worden: waarom het volgens Babs Gons zo belangrijk is

Door Babs Gons

11 mei 2026

Bijgewerkt op: 7 mei 2026

Iemand zien – al is het maar voor even – kan veel losmaken, leert schrijver Babs Gons. Het belang van zien en gezien worden.

Voor me op straat lopen twee jongens van een jaar of twaalf. “Zal ik even met je meelopen naar huis?” vraagt de ene jongen. “Dat mag,” zegt de ander en ik moet een beetje lachen om de nonchalance waarmee hij het zegt.

Dezelfde dag hoor ik een gesprek op de radio over een theaterstuk waarin het gaat om het belang van elkaar zien. Dat dat vaak belangrijker is dan anderen hulp aanbieden.

Ik denk aan de jongens op straat en begrijp met terugwerkende kracht dat de ene jongen zijn hulp aanbood, zonder dat hij overduidelijk zijn hulp aanbood. Misschien was de andere jongen net nieuw of bang om alleen naar huis te gaan.

Tranen over zijn wangen

Een paar jaar geleden was ik in Kaapstad te gast bij een literair festival. Ik trof een stad aan met trottoirs vol dak- en thuisloze mensen. Overal zaten ze op straat, soms in tentjes, soms op een stuk karton.

Toen ik tussen een paar optredens door met een groep medegasten buiten voor het theater stond om een luchtje te scheppen, zag ik vlak naast ons een man staan met een hand vol sieraden.

Hij mompelde wat, maar niemand leek hem te horen. Toen ik hem aankeek om te vragen wat hij had gezegd, begonnen de tranen over zijn wangen te lopen.

‘Ik zie jou’

Geschrokken vroeg ik hem of ik iets verkeerds had gezegd maar nee – ik was de eerste die hem in dagen had aangekeken. “Niemand ziet me,” zei hij. Ik wilde vervolgens een armbandje van hem kopen, maar hij stond erop het me cadeau te doen en deed er nog een sleutelhanger bij.

Elkaar zien is vaak belangrijker dan hulp aanbieden

De receptionist van het gasthuis waar ik in Kaapstad verbleef vertelde me dat men elkaar in Zoeloe begroet met sawubona, wat letterlijk vertaald ‘ik zie jou’ betekent.

Met die groet zeg je eigenlijk: door jou te zien, breng ik jou tot leven. En de ander antwoordt dan met: sikhona, wat betekent: ‘ik ben hier!’ Die manier van groeten vind ik een stuk vriendelijker dan ons hallo, dat ooit vooral bedoeld was om de aandacht van de ander te trekken.

Een blik toewerpen

Het voorval met de sieradenverkoper is me altijd bijgebleven. Het is onmogelijk om iedereen altijd echt te zien, maar sindsdien probeer ik juist de mensen die ik misschien makkelijk voorbijloop, een blik toe te werpen.

Mijn ogen even te laten rusten bij die van een ander. Al is het maar een paar seconden voordat ik weer doorloop.

Berichten beantwoorden

Ik heb nog een paar maanden contact gehouden met de Zuid-Afrikaanse receptionist. Ze had me verteld dat de eigenaar niet goed omging met het personeel, dat ze lange dagen moest werken, zonder pauze.

Ik had niet de illusie dat ik vanuit hier iets voor haar kon betekenen, maar bleef toch antwoorden op haar berichtjes. Hopelijk klonk het als: ik zie je.