HSP’s overgevoelige huilebalken? 5 misverstanden over hoogsensitiviteit ontkracht
HSP’s zijn overgevoelig, introvert en voornamelijk van het vrouwelijk geslacht; het zijn de meestgehoorde misverstanden over hoogsensitiviteit. HSP-expert Esther Bergsma legt uit hoe het wél zit.
Er bestaan namelijk nogal wat vooroordelen en misvattingen over hoogsensitiviteit zegt Esther Bergsma, auteur van verschillende boeken waaronder Het hoogsensitieve brein. Daarom vindt ze het belangrijk om onderbouwde kennis over het onderwerp te delen.
Wat zijn misverstanden over hoogsensitiviteit?
In de podcastaflevering HSP-Talk: 5 misverstanden over hoogsensitiviteit van Psychologie Magazine, bespreekt Esther Bergsma vijf veelvoorkomende misverstanden over hoogsensitiviteit en legt ze uit hoe het wél zit.
1. Hoogsensitiviteit is een aandoening
Nee, zegt Bergsma, hoogsensitiviteit is geen aandoening, maar een eigenschap. Hoogsensitiviteit is dan ook onderdeel van je persoonlijkheid. Je wordt hoogsensitief geboren en er zijn bepaalde genen die met deze eigenschap lijken samen te hangen.
We zien hoogsensitiviteit niet alleen terugkomen bij mensen, maar ook bij dieren. Hiervoor is onderzoek gedaan bij verschillende diersoorten, van herten en vissen, tot zelfs fruitvliegjes. Het aandeel dat als ‘hoogsensitief’ werd bestempeld lag bij elke soort rond de twintig procent. Opvallend is dat dit vrijwel overeenkomt met het percentage bij mensen: ook van hen wordt naar schatting zo’n twintig procent als hoogsensitief beschouwd.
2. HSP’s zijn overgevoelige huilebalken
Mensen denken vaak dat HSP’s overgevoelig reageren op bepaalde situaties. Stel je niet zo aan, krijgen hoogsensitieve mensen vaak te horen. Maar het ligt er maar net aan vanuit welke norm je kijkt, vertelt Bergsma. Want wie bepaalt wat een ‘normale’ mate van gevoeligheid is? Volgens Bergsma kan het beter begrijpen van hun gevoelens HSP’s helpen om hun emoties beter in de hand te houden. “Denk niet: ik moet mijn gevoelens wegstoppen, want anderen voelen dit niet. Laat ze juist toe, raak er bekend mee en maak het je kracht.”
3. Hoogsensitieve mensen zijn introvert
Introversie en hoogsensitiviteit zijn twee losse eigenschappen, legt Bergsma uit. Al je karaktereigenschappen samen bepalen hoe je hoogsensitiviteit tot uiting komt in je gedrag. Uit onderzoek blijkt dat zeventig procent van de HSP’s introvert is. Dat ligt een stuk hoger dan het gemiddelde van de bevolking: daar is ongeveer een derde introvert. Toch zijn ze er dus wel, die extraverte HSP’s, en deze twee eigenschappen kunnen soms lastig te combineren zijn. “Als extraverte HSP heb je sociale contacten nodig om je op te laden, maar je kunt er ook snel door overprikkeld raken.”
4. Hoogsensitiviteit komt vooral voor bij vrouwen
De hoogsensitieve man, we horen er maar weinig over. Toch blijkt vijftig procent van de HSP’s man te zijn. In haar werk als onderzoeker ziet Bergsma bij kinderen dat de verhouding jongens en meisjes bij hoogsensitieven gelijk is. Maar op volwassen leeftijd is nog maar vijftien procent van de mannen aan te merken als hoogsensitief. “Deze hoogsensitieve jongens zijn natuurlijk niet plotseling verdwenen. Maar het was voor mannen jarenlang not done om hun gevoelige kant te laten zien, waardoor mannen kregen aangeleerd deze gevoelens weg te drukken.” Hierdoor zullen mannen in hun zoektocht naar waar ze tegenaanlopen minder snel bij hoogsensitiviteit uitkomen dan vrouwen.
5. HSP’s zijn altijd lief
Hoogsensitieve mensen hebben van nature een sterk inlevingsvermogen en de neiging om te denken vanuit de belangen van anderen. Daar zit wel iets liefs in, geeft Bergsma toe. Maar hoogsensitiviteit is maar één eigenschap van de vele eigenschappen die iemands gedrag beïnvloeden. Daarnaast zijn HSP’s sneller overprikkeld, waardoor ze boos of geïrriteerd kunnen reageren. “Als je overprikkeld bent, heb je vaak weinig controle over hoe je op iemand reageert. Je hoofd zit zo vol dat het enige wat je kan denken is: laat me met rust.” Als het even te veel wordt, floept iedereen er per ongeluk weleens wat uit.
Dit lezen anderen over hoogsensitiviteit
- Hoogsensitiviteit: kenmerken, voor- en nadelen (+ HSP-test).
- Hooggevoelig maar ook snel verveeld? Dit zijn de kenmerken van een hoogsensitieve sensatiezoeker.
- Ben je HSP of hoogbegaafd, of kan het toch ADHD of autisme zijn? Zo herken je de verschillen (volgens experts).
Illustratie Lotte Dirks
