Hoe laat je piekergedachten over het verleden los? 3 tips van een psycholoog

Je kunt leren om piekergedachten over vroeger te laten waar ze horen: in het verleden. Zo doe je dat, volgens psycholoog Alice Boyes.

Er is een mooi boeddhistisch gezegde dat de vinger op de zere plek legt: laat het verdriet uit het verleden en de angst voor de toekomst het geluk van het huidige moment niet verpesten. Je gedachten over eerdere gebeurtenissen, klein of groot, beïnvloeden hoe je je voelt in het nu.

Gedachten over het verleden

Dat kan positief zijn, zoals een nummer op de radio dat je ineens terugbrengt naar een geweldige zomer van jaren geleden. Maar we piekeren ook al te graag over dingen die beter, handiger of aardiger hadden gekund.

Die piekergedachten maken het lastig om te genieten van het huidige moment en om nieuwe, fijnere herinneringen op te doen. Je kunt die oude gedachten zien als de vuile vaat in je keuken, oppert cognitief neurowetenschapper Jarrod Lewis-Peacock in Well+Good.

Vieze vaat opbergen

“Er is niks met die vieze vaat, zolang je het afwast en weer netjes opbergt. Zo staat het niet in de weg en zet je de volgende dag weer moeiteloos een heerlijke maaltijd op tafel. Als je het afwast en opruimt, kun je het later weer gebruiken.”

Met je gedachten werkt het eigenlijk net zo. Door ze af te wassen, creëer je een soort mentale schone lei.

Verleden loslaten

Dat klinkt toch lekker, een opgeruimd hoofd. Een van de dingen waarmee je kunt beginnen, is het nemen van psychologische afstand van die gedachten, zegt klinisch psycholoog Alice Boyes in Harvard Business Review. Dit zijn haar tips:

1. Neem afstand van de gedachten

Je creëert psychologische afstand door de manier waarop je tegen jezelf praat te veranderen. Label de dingen die je voor waar aanneemt als dat wat ze zijn: gedachten of gevoelens.

Verander bijvoorbeeld de gedachte ‘ik heb dat echt verkeerd aangepakt’ naar ‘ik denk dat ik dat verkeerd heb aangepakt’.

Besef ook dat de dingen in je hoofd vaak groter zijn dan in het echt. Pieker je veel over wat anderen van je vinden? Realiseer je dan dat mensen vaak meer met zichzelf bezig zijn dan met de manier waarop jij je hebt gedragen of wat je hebt gezegd.

2. Denk aan de oplossing

De volgende tip van Boyes is het shiften naar de oplossing. In de meeste gevallen leiden onze piekergedachten nergens naartoe. Sterker nog: ze leiden ons juist af van een mogelijke oplossing.

Zo blijkt uit onderzoek dat piekerende vrouwen een maand later naar de huisarts gaan met een bultje in hun borst dan vrouwen die niet geneigd zijn te piekeren. Piekerende mensen blijven dus langer hangen in de gebeurtenis zelf, waardoor een oplossing uitblijft. Niet-piekeraars zetten de zorgen om in actie.

Merk je dat je aan het piekeren slaat? Breek de piekerspiraal en vraag jezelf af: wat is de eerste stap die ik nu kan nemen richting een mogelijke oplossing? Neem die stap, ook als die niet perfect is. Dat zal je immers nooit weten.

3. Leid jezelf af

Het klinkt zo simpel, en eigenlijk is dat het ook. Door aan iets anders te denken of iets anders te doen, doorbreek en verlicht je de gedachtenspiraal, blijkt ook uit Amerikaans onderzoek.

Doe iets waar je je volledige gedachten bij nodig hebt, zoals het oplossen van een sudoku of het doen van je administratie, stelt de psycholoog voor.

Lees meer

• Dit leerde Tatjana Almuli van haar verleden: ‘Het is veel geweest, de afgelopen jaren’.
• Psycholoog Nicole LePera: ‘Om patronen te doorbreken, is meer nodig dan alleen praten over je gedrag’.
• Last van onrust? Accepteren werkt beter dan vermijden, volgens deze psychotherapeut – zo doe je dat.

Fotografie Marjolijn Polman,  Illustratie Hadas Hayun