Schiet creatief zijn erbij in? Wakker je creativiteit weer aan in 5 simpele stappen

Misschien ligt je schetsboek al maanden ongebruikt in een la of wacht dat ene project al veel te lang op je. Creatief bezig zijn schiet er snel bij in. Zonde, want het heeft allerlei voordelen. Met deze vijf stappen wakker je je creativiteit weer aan.

Je hebt het wellicht zelf al eens ervaren: regelmatig iets creatiefs doen, geeft je geluksgevoel een boost, zo blijkt uit recent Brits onderzoek. En het heeft zelfs een grotere impact op je levenstevredenheid dan het hebben van werk.

Welke voordelen heeft creativiteit voor ons?

Dat creativiteit zo’n groot effect heeft op ons welzijn heeft meerdere oorzaken:

1. Het brengt je in een staat van flow

Ook wel een toestand van opperste concentratie, waarbij je de tijd en de wereld om je heen vergeet. En mensen die vaak in een flow zijn, voelen zich structureel gelukkiger dan mensen die zelden of nooit in deze staat verkeren.

2. Creativiteit geeft je brein ruimte om vrijelijk te dwalen

Even ben je vrij van gericht denken en het verwerken van externe prikkels. Wanneer je onbewuste, herhalende bewegingen maakt – zoals hout schuren, breien of kleuren – dan krijgen gevoelens en gedachten die op de achtergrond sluimeren alle ruimte. Creativiteit heeft als gevolg dat inzichten en ideeën borrelen als vanzelf opborrelen.

3. Je wordt gelukkig van vooruitgang boeken

Wanneer we regelmatig tijd besteden aan bijvoorbeeld ukelele spelen of beeldhouwen, worden we er vanzelf beter in. Het eerdergenoemde Britse onderzoek laat zien dat mensen die veel tijd investeren in hun hobby, ook meer vertrouwen hebben dat ze problemen tijdens hun werk kunnen oplossen.

4. Je voelt je beter door creatief bezig te zijn

Wie vandaag iets creatiefs doet, voelt zich morgen al beter, blijkt uit onderzoek van de Amerikaans-Nieuw-Zeelandse psycholoog Tamlin Conner. Het maakt dat je de dag erna meer energie hebt en enthousiaster, kalmer en tevredener bent. En ook dat je je dagelijks leven als betekenisvoller ervaart en meer interesse hebt in anderen.

LEES OOK: Hoe kun je creatief zijn zonder die vervelende kritische stem?

Je creativiteit aanwakkeren in 5 stappen

En ook dit heb je mogelijk zelf al eens ervaren: creatief zijn schiet er helaas nogal eens bij in. Niet alleen door tijdgebrek, maar ook door perfectionisme, uitstelgedrag of die kritische innerlijke stem. Gelukkig gaat het er niet om om in één keer een meesterwerk te creëren, zegt de Australische creatief coach Amie McNee, maar om er een dagelijkse gewoonte van te maken.

Misschien is de vakantie een goed moment om weer eens wat uit te gaan proberen

Dus liggen je tekenspullen in een kast te verstoffen, kijkt dat onafgemaakte haakproject je verwijtend aan, of wil je beginnen aan een nieuwe hobby? Misschien is de vakantie dan een goed moment om weer eens wat uit te gaan proberen. In haar boek We need your art beschrijft McNee hoe je jezelf gedurende een reset van twee weken in vijf eenvoudige stappen kunt stimuleren om regelmatig creatief te zijn:

Stap 1: kies een klein creatief doel

Bedenk een minimale hoeveelheid tijd of een minimale hoeveelheid creatieve productie, bijvoorbeeld tien minuten haken of een schetsje met potlood maken, en halveer die minimale hoeveelheid. Nu heb je echt een ontzettend haalbaar doel gesteld. Zodra je dat ontzettend haalbare doel hebt behaald, ben je klaar voor vandaag. Stop dan ook, zelfs als je nog even wilt doorgaan. Het gaat er namelijk om dat je jezelf een succesje geeft, waardoor je zelfvertrouwen groeit.

Zo ontdek je dat het helemaal niet eng of vermoeiend is om creatief te zijn, en dat je gemakkelijk in staat bent om je beloften aan jezelf na te komen. Als je erop vertrouwt dat je elke dag je doel kunt halen, dan blijf je doorgaan en ontstaat er op een gegeven moment haast als vanzelf iets moois: elke dag een draadje is een hemdsmouw in een jaar.

Stap 2: kies één tot drie beperkingen

Om te voorkomen dat je verlamd raakt door alle opties die je hebt – de bekende angst voor het blanco schildersdoek of de lege pagina – is het belangrijk om jezelf te beperken in je opties. Kies bij het schilderen bijvoorbeeld voor slechts drie kleuren, boetseer alleen een hoofd als beeldhouwen je hobby is of bepaal dat je een granny square haakt in maar één kleur wol.

Wat deze beperkingen doen, is dat ze je perfectionisme intomen. Hierdoor ben je minder gefocust op de kwaliteit van je werk, maar gewoon bezig met creativiteit.

LEES OOK: Column van Aaf – creatief bezig zijn zonder perfectionisme: ‘No masterpiecing for me’

Stap 3: kies een tijdstip

Als je jezelf een haalbaar doel stelt, dan past dat prima binnen een kort tijdsbestek. Je hebt dus niet veel vrije tijd nodig om creatief te zijn. Regelmaat helpt: reserveer elke dag hetzelfde tijdsblok. Zo raak je eraan gewend en hoef je er niet meer over na te denken. Je gaat op het door jou gekozen tijdstip gewoon aan de slag. Bescherm die tijd. Zet het tijdsblok in je agenda en probeer je er echt aan te houden.

Besef dat het niet gaat om het eindresultaat

Voor sommige mensen is het handiger om een richttijd te kiezen. Bijvoorbeeld: als de kinderen op bed liggen, of: zodra ik mijn koffie en ontbijt op heb. Hang bijvoorbeeld een briefje boven je bureau waarop deze afspraak met jezelf staat.

Stap 4: richt je werkruimte in

Een veelvoorkomend struikelblok is dat je te lang bezig bent met het in orde maken van een fijne plek om te werken. Geef jezelf maximaal vijf minuten om je ruimte zo prettig mogelijk in te richten. Zo kun je meteen aan de slag. Stel desnoods een timer in. Zet je telefoon op vliegtuigstand en leg alles wat je nodig hebt binnen handbereik. Zodra de timer gaat, begin je gewoon.

Stap 5: doe dit twee weken lang elke dag

Oké, nu haal je je doel elke dag en probeer je dat twee weken vol te houden. Deze stap lijkt makkelijk, maar is toch de moeilijkste om te volbrengen. Alles begint met het stellen van dat haalbare doel, dat je ook op dagen dat je druk bent of niet lekker in je vel zit, kunt bereiken. Lukt dat nu niet, ga dan terug naar stap 1 en halveer de vastgestelde hoeveelheid. Kies een doel dat je ook twee weken kunt volhouden wanneer je even wat minder inspiratie hebt. 

Creativiteit zonder regels

Wat als je last krijg van je innerlijke criticus: de stem die zegt dat je flutdingen maakt en beter kunt stoppen? Besef dat die stem erbij hoort en dat, wanneer je wilt profiteren van alle psychologische voordelen, het niet gaat om het eindresultaat. Sta jezelf dus gewoon toe om de komende twee weken te spelen.

Want als je creëert zonder je zorgen te maken over of het wel goed genoeg is, dan heb je ruimte om in een flow te komen. Ook als het perspectief in je tekeningen niet klopt, je granny square scheef is gehaakt, de inkt gevlekt is, je waterverf uitgelopen of je breiwerk gaten bevat. Want dan ben je aan het spelen, aan het gedijen en heb je er – hopelijk – lol in. En dat is waar het om gaat.

Tip: gebruik een van de Flow Book For Paper Lovers-edities voor je creatieve hobby. Bestel ze hier.

Meer lezen

• Nieuwe hobby-inspiratie: deze 10 (niet-doorsnee) DIY’s maak je met kralen + tips om het goed te doen
• Waarom craften goed is voor je mentale gezondheid
• Een plek voor je stickerverzameling: dit is sticker journaling (+ zo maak je je eigen stickers)

Illustratie Roeqiya Fris