Eerste hulp bij overprikkeling: tips van een GZ-psycholoog
Altijd ‘aan’ staan vraagt veel van je brein. Merk je dat alles je ineens te veel wordt? Dan ben je misschien overprikkeld. Psycholoog Tineke Heirman geeft advies hoe je met overprikkeling kunt omgaan.
Tineke Heirman is GZ-psycholoog bij Indigo. Eerder vertelde ze aan Flow wat overprikkeling precies is. Maar hoe ga je ermee om? En hoe kun je het voor jezelf makkelijker maken als je je overprikkeld voelt?
Kun je overprikkeling voorkomen?
“Ja en nee. Je hebt niet altijd invloed op het aantal prikkels dat je binnenkrijgt, en ook niet op de draagkracht die je op dat moment hebt. Ben je bijvoorbeeld hartstikke moe door een slechte nacht en ga je daarna naar een druk festival, dan zul je sneller overprikkeld raken dan als je goed uitgerust bent.
Maar: je kunt natuurlijk altijd dingen doen om het makkelijker voor jezelf te maken. Oordopjes meenemen, bijvoorbeeld. Of vlak voordat je gaat een dutje doen.”
Zijn er ook andere dingen die kunnen helpen?
“Taakopdeling kan ook helpen om overprikkeling te voorkomen. Stel, je hebt vier dingen gepland op een dag, dan verdeel je die zodanig over je uren dat je brein niet overbelast raakt. Vervolg een ingewikkelde taak met een simpel klusje en neem vaak genoeg pauze. Kost iets veel energie? Doe dit dan op het moment van de dag waarop je het meeste ruimte hebt.”
LEES OOK: Ben je snel overprikkeld? Prikkels vermijden is níét de oplossing, zegt deze neurobioloog
Wat kun je het beste doen als je merkt dat je overprikkeld bent?
“Dat verschilt per persoon, maar in de basis gaat het om dingen doen die voor je hoofd en lijf ontspannend werken. Voor de een is dat sporten of zwemmen en voor de ander is dat een boek lezen of wandelen. Ga ook bij jezelf na waaróm je overprikkeld raakt. Zo kan je smartphone een grote bron van onrust zijn. Voel je je gestrest na een rondje social media? Zet dan je telefoon wat vaker uit.
Verder kun je ook overprikkeld raken van interne prikkels, als je veel piekert bijvoorbeeld. Probeer dan wat meer in het nu te leven.
Tot slot gaat het niet alleen om de hoeveelheid prikkels, maar ook hoe je daarmee omgaat. Als je veel van jezelf verwacht en de lat hoog legt, zullen (interne) prikkels ook meer impact hebben. Die lat mag dus best wat lager als dat je helpt.”
Meer lezen
- Voel je je overprikkeld? Met deze gids kom je weer tot rust.
- Overprikkeld door onderprikkeling? Het kan, zegt neuropsycholoog Erik Scherder (+ zo zit het).
- Meer rust in je hoofd: deze 5 offline activiteiten helpen je ontprikkelen.
Fotografie Evgeniya Savina/Stocksy
