Hoe kom je weer bij je gevoel? 5 tips om emoties toe te laten
Flow’s creative director Irene is er goed in: doorrennen en druk zijn. Onwelkome gevoelens wegstoppen omdat ze ‘nu even niet uitkomen’. Maar hoe doe je dat eigenlijk: je gevoel toelaten? En waarom is het nodig? Irene ging op onderzoek uit.
Een tijd geleden las ik de volgende quote van de Britse psychotherapeut Julia Samuel in Flow: ‘Gevoelens hebben tijd nodig. Je brein moet wennen en dat gaat alleen als je de tijd neemt om te voelen wat er te voelen valt.’ Haar boodschap: sta het jezelf toe om ook het ongemak te voelen, de onzekerheid, het verlies, de angst die gepaard gaat met de veranderingen.
De boodschap kwam op een goed moment, want ik nam alweer te lang te weinig tijd om te voelen. Of, als ik eerlijk ben, nam ik destijds helemaal geen tijd om te voelen, maar stopte ik alles weg. Ik probeerde het voelen te vermijden. Want ik was boos, ik was verdrietig en ik was bang. Maar dat kwam allemaal helemaal niet uit. Wegstoppen en doorgaan leek me een prima plan.
Blijkbaar ben ik niet de enige
Zorgen, verdriet, eenzaamheid: ze komen allemaal weleens langs, maar ik ontwijk ze graag. Hoewel ik als mindfulnessdeskundige natuurlijk ook wel weet dat dat helemaal geen goede strategie is, jongens. Blijkt dat daar zelfs een naam voor is: animotofobie. Het is een intense, aanhoudende angst voor je eigen emoties en gevoelens. Geen officiële diagnose, maar wel een herkenbaar patroon: je emoties liever vermijden en onderdrukken dan ze echt toelaten.
Door de negatieve dingen niet te voelen, voelde ik ook de fijne dingen niet meer
Voor mij was het jarenlang een prima survivalmechanisme. Daardoor parkeerde ik mijn boosheid tijdens de scheiding en stapte ik direct over op een prima co-ouderschap. Liefdesverdriet voelde ik nauwelijks en ik meldde me opgewekt weer op een datingapp als een relatie niet werkte. En dat ik ooit, toen op mijn negentiende een jeugdliefde verongelukte, na twee weken weer verderging met mijn leven alsof er niets aan de hand was.
Fear of feeling
Inmiddels weet ik: dat niet voelen is dan wel een handig survivalmechanisme, maar op de lange duur werkt het niet. Want door de negatieve dingen niet te voelen, voelde ik ook de fijne dingen niet meer.
Gelukkig kun je via therapie deze ‘fear of feeling’ tegengaan. In het genoemde artikel in Psychology Today wordt psychoanalyticus Nancy McWilliams aangehaald, die schrijft dat ‘gevoelens hun eigen vorm van wijsheid hebben’.
Naast het onderzoeken of de overtuigingen die met onze gevoelens gepaard gaan eigenlijk wel kloppen, moeten we leren om gevoelens te verdragen: erbij te blijven zonder het idee te hebben dat ons leven ervan afhangt.
Alles gaat voorbij (uiteindelijk)
Therapie kan je helpen om je angsten onder ogen te zien en te verdragen, zodat je kunt ervaren dat je daartoe in staat bent. Het sleutelwoord daarbij is ‘tijdelijk’. Tijdens een behandeling leer je dat gevoelens, net als zoveel andere dingen, voorbijgaan.
Vind je therapie nu geen goede oplossing of wil je liever (eerst) zelf aan de slag? Dat kan prima. Ik probeerde de afgelopen jaren verschillende dingen. Mijn favoriete oplossingen deel ik graag met je – mij hebben ze geholpen.
Zo kom ik dichter bij mijn gevoel
- Mindfulness
Als je een mindfulnesstraining volgt, leer je stil te staan bij je adem, je lichaam, je gevoelens en gedachten en ze op te merken. En dus ook te merken dat ze weer voorbijgaan. Ik weet inmiddels precies hoe dat moet, maar blijkbaar gaat het niet altijd vanzelf. Tijd nemen om regelmatig te mediteren schiet er bij mij vaak bij in, maar ik maak er weer meer tijd voor. - Van je hoofd naar je lijf
Ik kende het zelf nog niet, maar het idee is eigenlijk heel simpel: je gaat met je aandacht naar je lichaam en kijkt wat daar te voelen is. Misschien voel je een knoop in je buik, druk op je borst of gewoon een vaag gevoel waar je nog niet helemaal de vinger op kunt leggen. Binnen focusing noemen ze dat een felt sense: een soort lichamelijk totaalgevoel dat soms meer weet dan je hoofd. Door er nieuwsgierig bij te blijven, zonder meteen te analyseren, kan langzaam duidelijk worden wat er eigenlijk in je speelt. - Rol de mat maar uit
Altijd goed natuurlijk. Vooral yin yoga is een prettige en rustige vorm waarbij ik contact maak met mijn lichaam en weer merk dat ik meer ben dan een hoofd. Met yin yoga geef je jezelf alle tijd om te voelen en los te laten. - Je lijf aan het woord
Ik kende het niet, maar na vier sessies ben ik groot fan geworden. Bij re-balancing draait het om een combinatie van begeleid zelfonderzoek en lichaamswerk. Tijdens een sessie doe je bijvoorbeeld een begeleide meditatie, waarbij je met je aandacht naar je lichaam gaat en benoemt wat je voelt en wat er in je gebeurt. Daarna volgt een massage, waarbij je verder onderzoekt wat je in je lichaam tegenkomt. Hierdoor word je je bewuster van wat er zich in je lichaam afspeelt en ontdek je hoe oude overtuigingen en patronen voor spanning en stress in je lichaam kunnen zorgen. Ik vind het een superfijne behandeling die mij echt weer laat voelen en uit mijn hoofd haalt. - Vrienden worden met angst
Een tip van die mij ook hielp: sluit vriendschap met je angst. Psychotherapeut Ronnie Adamowicz zegt op PsychCentral: ‘Stel je voor dat je een neefje van vijf hebt dat bang is, wat zou je doen? Je zou niet zomaar aan hem voorbijlopen en hem negeren. Maar dat is precies wat we vaak met onze eigen emoties doen. Je kunt beter vertragen. Stop even, neem een moment en zeg als het ware gedag tegen dat neefje dat bang is. Of sta stil bij het deel van jezelf dat angst voelt. Blijf bij die angst. Ga er een relatie mee aan. Luister ernaar. Laat de angst aan het woord. Er zit zoveel wijsheid in de emotie zelf.’
Training van eigen huis
Wil je nog wat verder op onderzoek uit naar je gevoel? In de Flow online training ‘Een week voor jezelf’ krijg je elke dag een uurtje om stil te staan bij wat er in je speelt, te voelen waar je behoefte aan hebt en weer wat meer contact te maken met je lichaam. Je bepaalt zelf wanneer je dat uurtje inplant. Misschien precies wat je nodig hebt om niet meteen door te rennen, maar gewoon even stil te staan.
Meer lezen
