Somber in de zomer: wat is een zomerdepressie? (+ wat je ertegen kunt doen)

Het fenomeen winterdepressie is redelijk bekend. Maar ook in de zomer kun je somber zijn. Dit zijn de oorzaken en wat je kunt doen tegen een zomerdepressie.

Veel mensen ervaren de zomerse dagen als fijn. Alsof je je eindelijk even helemaal uit kunt rekken. Dat gevoel kan komen door de relatie tussen licht en serotonine, stelt Gemma Venhuizen, wetenschapsjournalist en schrijver van het boek Licht. Uit onderzoek blijkt dat mensen op heldere dagen de hoogste serotonineniveaus hebben.

Serotonine maakt vrolijk. ‘Het is een chemische boodschapper in onze zenuwen die ons een positief gevoel bezorgt,’ schrijft ze in haar boek. Hoe meer daglicht, hoe meer serotonine je binnenkrijgt. Dat verklaart waarom het gehalte van deze ‘blijde boodschapperstof’ door het jaar heen schommelt. Hoe kan het dan dat je toch een zomerdepressie kan voelen?

Een tekort aan licht in de zomer

In de zomer is er misschien wel meer daglicht, maar nog steeds kun je een tekort aan licht hebben, schrijft Venhuizen in haar boek. ‘Bijvoorbeeld als het buiten bloedheet is en je noodgedwongen de dagen binnenshuis in de aircokoelte doorbrengt. Luxaflex naar beneden, gordijnen dicht en voilà, het recept voor een zomerdepressie.’

Verder schrijft ze dat steeds meer kantoren zijn voorzien van getinte ruiten. ‘Daardoor kunnen mensen een lichttekort opbouwen, zelfs als ze op een zonnige zomerdag vlak naast een raam zitten te werken.’

Weinig bekend over zomerdepressie

In vergelijking met de winterdepressie is er maar weinig onderzoek naar zomerdepressie gedaan. De summer SAD (seasonal affective disorder) verdient meer aandacht, vindt Norman Rosenthal. Deze psychiater aan de Georgetown University School of Medicine en was in 1984 de eerste die SAD in de wetenschappelijke literatuur beschreef.

LEES OOK: Raoul de Jong zet zijn leven al sinds hij klein is op papier: ‘Het maakte al het donker dragelijk’

Verschil winterdepressie en zomerdepressie

Hoewel de symptomen van summer SAD lijken op die van een winterdip, zoals somberheid, zijn de twee volgens Rosenthal heel verschillend. Mensen die last hebben van een winterdepressie hebben volgens hem de neiging om:

• zich te overslapen
• te veel te eten
• zich futloos te voelen

Degenen die in de zomer een dip of depressie ervaren, hebben in veel opzichten last van het tegenovergestelde:

• angst
• een verminderde eetlust
• slapeloosheid

Wat kun je doen tegen een zomerdepressie?

1. Zoek meer licht op

Daglicht maakt, zoals gezegd, het stofje serotonine aan. Het kan dus helpen om af en toe wat licht op te zoeken. Bijvoorbeeld door een rondje te wandelen.

2. Zorg goed voor jezelf

Ben je juist overweldigd door al dat felle licht in de zomer? Dan helpt het misschien weer om wat meer de rust op te zoeken. Verlang minder van jezelf, ga op tijd naar bed met een oogmasker (voor donkerte) en doe het langzaam aan waar het kan.

3. Neem een koude douche

Volgens Rosenthal kan ook een koude douche helpen. Niet om de hele zomerdepressie te verhelpen, maar in the heat of the moment kan het wel verlichting geven.

4. Vraag hulp van de huisarts

Wie zich erg somber voelt, kan langs de huisarts gaan. Soms kan een aantal gesprekken met de praktijkondersteuner helpen, of kan die je doorverwijzen.

Meer lezen

• Begin je altijd gestrest aan de vakantie? Probeer dít eens.
• Een goede mentale gezondheid komt neer op deze 6 factoren, blijkt uit onderzoek
• Somberheid doorbreken? Dit doen therapeuten zelf als ze zich somber voelen

Illustratie Jiyoung Park