Familieopstellingen: 6x meestgestelde vragen beantwoord

Vind je het lastig om voor jezelf op te komen? Of bots je altijd met je baas, welke baan je ook hebt? Een familieopstelling kan inzicht bieden in vastgeroeste overtuigingen en patronen. Zo werkt het.

Familieopstellingen kunnen waardevol zijn om bepaalde patronen te ontdekken. Binnen de familie of bij jezelf. De opstellingen worden dan ook veel gebruikt binnen het coachingcircuit. Maar hoe werkt het eigenlijk? En wat levert het op? Zes meest gestelde vragen (en de antwoorden erop).

1. Wat is een familieopstelling?

Een familieopstelling is een therapeutische methode die gebruikt wordt om antwoord te vinden op bepaalde levensvragen. Maar ook om hardnekkige overtuigingen en gedragspatronen die iemand onbewust en onbedoeld in de weg zitten, te doorbreken.

De methode is gebaseerd op het idee dat die overtuigingen en patronen te herleiden zijn tot je ‘familiesysteem’, waarin iedereen een vaste plek heeft.

2. Voor wie zijn familieopstellingen geschikt?

Vaak wordt bepaald gedrag binnen de familie doorgegeven van generatie op generatie. Ook als je van plan bent het met jouw kinderen anders te gaan doen, betrap je jezelf erop toch weer dezelfde manieren te gebruiken als bijvoorbeeld je ouders om met emoties om te gaan, of met conflicten.

Of je hebt in je leven bepaald gedrag ontwikkeld dat jouw ontwikkeling in de weg staat, maar het lukt je niet om ermee te stoppen. Je bent bijvoorbeeld altijd voor anderen aan het zorgen en verwaarloost jezelf.

Voor iedereen die vastloopt in zijn leven kan een familieopstelling een doeltreffend middel zijn. Om jezelf en anderen beter te begrijpen, anders te gaan kijken en denken, en om die hardnekkige patronen te doorbreken.

3. Bij welke vragen kan een opstelling helpen?

Opstellingen zijn met name geschikt bij vragen die je al langer bezighouden of waarmee je niet verder komt. Je kunt hierbij denken aan:

• Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik me alles minder aantrek en niet overal verantwoordelijk voor voel
• Ik voel me vaak eenzaam en mis verbinding met de mensen om me heen. Hoe kan ik dit oplossen?
• Wat kan ik doen om meer rust in mezelf te vinden?
• Waarom loop ik steeds tegen dezelfde problemen aan?

4. Hoe werkt een familieopstelling?

Klassieke familieopstellingen vinden plaats met een groep onbekende mensen. Als jij aan de beurt bent om een opstelling te doen, begin je met een vraag over iets wat je al langer bezighoudt.

Daarna wijs je onder begeleiding van een therapeut of begeleider mensen uit de groep aan. Deze zogenaamde representanten vertegenwoordigen je familieleden – of andere belangrijke elementen uit je leven, zoals je geboorteland of huis waar je opgroeide.

Je plaatst hen in de ruimte en probeert daarbij op je gevoel af te gaan: waar voelt het goed om iemand neer te zetten? Hoe staan ze ten opzichte van elkaar? Er ontstaat een groot tableau vivant, een levende familiefoto.

5. Wat vertellen familieopstellingen precies?

Waar de mensen in de ruimte staan en hoe ze ten opzichte van de andere opgestelde personen of elementen staan, brengt meestal veel dynamiek teweeg.

Bert Hellinger, mede-bedenker van de familieopstelling, heeft het over het ‘wetende veld’, waarbij er een overdracht van emoties lijkt plaats te vinden.

Op het moment dat de therapeut of begeleider hun dat vraagt, vertellen de representanten wat ze waarnemen op hun plek. Soms voelen zij angst, verdriet en onbehagen, soms juist blijdschap en geluk. Soms vinden ze zelf de plek waar ze staan niet goed voelen en willen ze bewegen. Jij neemt waar wat er gebeurt.

6. Wat levert een familieopstelling op ten opzichte van elkaar?

Het doen van opstellingen geeft veel inzichten. In je eigen gedrag, en in dat van de mensen om je heen, met name de familie. Direct zichtbare relaties tussen familieleden en de eventuele knelpunten daartussen worden duidelijk.

Je gaat de plek die je zelf in de groep inneemt beter begrijpen. Daardoor kun je er anders naar gaan kijken, en verandert je gevoel erover. Soms kies je daarna bewust voor ander gedrag.

Zo kan een opstelling je bijvoorbeeld laten zien dat je op de plek van je moeder bent gaan staan, en taken die eigenlijk onder haar vallen, hebt overgenomen. Door bewust op je eigen plek als kind te gaan staan, wordt je neiging om die verantwoordelijkheid te nemen kleiner.

Knelpunten daartussen te herkennen

Soms zijn de effecten subtiel, op gevoelsniveau. Soms worden door een opstelling concreet knelpunten herkend, conflicten opgelost, relaties hersteld en destructief gedrag beëindigd. Omdat er bij de representanten zelf ook veel gebeurt, ervaren ook zij veranderingen.

Dit artikel verscheen eerder op Coachfinder. Meer lezen? Ga naar Coachfinder.nl.

Meer lezen

• Moeite met keuzes maken? Je familie speelt misschien een grotere rol dan je denkt.
• Hoe doorbreek je hardnekkige patronen (en waar komen ze eigenlijk vandaan)? 4 tips van experts.
• Ben jij een pleaser? Zo leer je vaker nee zeggen (en daarmee ja tegen jezelf).

Fotografie M_K_photography/Unsplash